سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی

معروف, ناصر, میرزایی, محمد, خرقانی, حسن. (1400). بررسی تطبیقی تحلیلی رهبری و شروط آن در دو تفسیر «المنیر» و «من وحی القرآن». , 18(33), 33-55. doi: 10.30513/qd.2021.1456.1310
ناصر معروف; محمد میرزایی; حسن خرقانی. "بررسی تطبیقی تحلیلی رهبری و شروط آن در دو تفسیر «المنیر» و «من وحی القرآن»". , 18, 33, 1400, 33-55. doi: 10.30513/qd.2021.1456.1310
معروف, ناصر, میرزایی, محمد, خرقانی, حسن. (1400). 'بررسی تطبیقی تحلیلی رهبری و شروط آن در دو تفسیر «المنیر» و «من وحی القرآن»', , 18(33), pp. 33-55. doi: 10.30513/qd.2021.1456.1310
معروف, ناصر, میرزایی, محمد, خرقانی, حسن. بررسی تطبیقی تحلیلی رهبری و شروط آن در دو تفسیر «المنیر» و «من وحی القرآن». , 1400; 18(33): 33-55. doi: 10.30513/qd.2021.1456.1310

بررسی تطبیقی تحلیلی رهبری و شروط آن در دو تفسیر «المنیر» و «من وحی القرآن»

آموزه‌های قرآنی
مقاله 3، دوره 18، شماره 33، تیر 1400، صفحه 33-55    اصل مقاله (472.22 K)
نوع مقاله: پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.30513/qd.2021.1456.1310
نویسندگان
ناصر معروف1؛ محمد میرزایی* 2؛ حسن خرقانی2
1دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه علوم اسلامی رضوی
2دانشگاه علوم اسلامی رضوی
چکیده
رهبری در هر جامعه‌ای، سکّان‌دار هدایت جامعه به سوی اهداف معین و ترسیم‌کننده نقشه راه و طراح قواعد فکری و عملی بر مبنای مکتب مطلوب است. در مکتب اسلام که اندیشه‌ها و آموزه‌های آن بر مبنای وحی قرآنی و سنت نبوی است، رهبری، مرجعیت فکری و عملی و تجسم عینی افکار و آموزه‌های اسلامی و مدیر و مروج آن است؛ از این رو، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است و از سویی چون دستورات صادره از سوی وی بر هر مکلّفی واجب است، ویژگی‌هایی متفاوت با دیگر پیشوایان می‌طلبد. پس از عصر رسالت نیز موضوع رهبری پیوسته مورد بحث و مجادله بوده است. این مقاله که تا پیش از این، نگاشته‌ای پیرامون موضوع آن سامان نیافته، به تطبیق و تحلیل دو تفسیر المنیر و من وحی القرآن در موضوع رهبری و شرایط آن پرداخته است. مبانی سیاسی و فقهی این دو تفسیر متفاوت است، ولی شروطی که دو مفسر ذکر کرده‌اند شرط‌هایی اصلی و اساسی هستند که بر کمال شخصیت رهبر دلالت دارند و هر دو بر آن متفق هستند. البته در مورد شرط اجتهاد، زحیلی معتقد است که اهل حل و عقد مسؤول همه تصمیم‌ها هستند و اجتهاد جمعی را بهتر می‌داند.
کلیدواژه‌ها
رهبری؛ شروط رهبری؛ تفسیر تطبیقی؛ التفسیر المنیر؛ من وحی القرآن
مراجع
  1. نهج‌البلاغه، گردآوری سید رضی، تحقیق صبحی صالح، قم، هجرت، 1414 ق.
  2. آمدی، سیف‌الدین علی بن محمد، أبکار الافکار فی اصول الدین، تحقیق احمد محمد المهدی، قاهره، دار الکتب و الوثائق القومیه، 1424 ق.
  3. ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید بن هبةاللّٰه، شرح نهج‌البلاغه، قم، کتابخانه آیةاللّٰه مرعشی نجفی، 1404 ق.
  4. ابن تیمیة الحرّانی، احمد بن عبدالحلیم، السیاسة الشرعیة فی اصلاح الراعی و الرعیه، المملکة السعودیه، وزارة الشٶون الاسلامیة و الاوقاف و الدعوة و الارشاد، 1418 ق.
  5. ابن فارس، ابوالحسین احمد، معجم مقاییس اللغه، تحقیق عبدالسلام محمد هارون، بی‌جا، دار الفکر، 1399 ق.
  6. ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، چاپ دوم، بیروت، دار الوصال، 1414 ق.
  7. اشعری، ابوالحسن علی بن اسماعیل، مقالات الاسلامیین و اختلاف المصلین، تحقیق نعیم زرزور، بیروت، المکتبة العصریه، 1426 ق.
  8. بازرگان، مهدی، آخرت و خدا، هدف بعثت انبیا، تهران، خدمات فرهنگی رسا، 1377 ش.
  9. بالی، فیصل بن جعفر، القیادة العسکریة فی ضوء القرآن الکریم، الملتقی القرآنی، الشؤون الدینیة بوزارة الدفاع و الطیران، 1428 ق.
  10. زحیلی، وهبه، التفسیر المنیر فی العقیدة و الشریعة و المنهج، چاپ دوم، دمشق، دار الفکر، 1411 ق.
  11. همو، الفقه الاسلامی و ادلته، چاپ چهارم، دمشق، دار الفکر، 1985 م.
  12. همو، تغییر الاجتهاد، دمشق، دار المکتبی، 1420 ق.
  13. همو، قضایا الفقه و الفکر المعاصر، دمشق، دار الفکر، 1428 ق.
  14. شهرستانی، ابوالفتح محمد بن عبدالکریم، الملل و النحل، تحقیق امیرعلی مهنا و علی حسن فاعوره، بیروت، دار المعرفه، 1948 م.
  15. صدوق، محمد بن علی بن حسین بن موسی بن بابویه قمی، کمال الدین و تمام النعمه، چاپ دوم، تهران، اسلامیه، 1395 ق.
  16. صردفی الریمی، محمد بن عبداللّٰه بن ابی‌بکر الحثیثی، المعانی البدیعة فی معرفة اختلاف اهل الشریعه، تحقیق سیدمحمد مهنی، بیروت، دار الکتب العلمیه، 1419 ق.
  17. طبرسی، احمد بن علی، الاحتجاج علی اهل اللجاج، مشهد، مرتضی، 1403 ق.
  18. عسّاف، احمد بن عبدالمحسن، مهارات القیادة و صفات القائد، ریاض، بی‌نا، 1423 ق.
  19. عمر، احمد المختار، معجم اللغة العربیة المعاصره، قاهره، عالم الکتب، 1429 ق.
  20. فرج‌اللّٰه، محمد فتحی عبدالجواد، القیادة فی ضوء القرآن الکریم محمد‹ نموذجًا دراسة استنباطیة موضوعیه، رسالة ماجستیر، جامعة المدینة العالمیه، 1438 ق.
  21. فضل‌اللّٰه، سیدمحمدحسین، کتاب الندوة، بیروت، دار الملاک، 1417 ق.
  22. همو، من وحی القرآن، بیروت، دار الملاک، 1419 ق.
  23. کلینی، محمد بن یعقوب بن اسحاق، الکافی، چاپ چهارم، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1407 ق.
  24. مازندرانی، محمدصالح بن احمد، شرح الکافی ـ الاصول و الروضه، تهران، المکتبة الاسلامیه، 1382 ق.
  25. ماوردی، ابوالحسن علی بن محمد بن حبیب البصری، الاحکام السلطانیه، تحقیق احمد جاد، قاهره، دار الحدیث، 1427 ق.
  26. مصباح یزدی، محمدتقی، المجتمع و التاریخ من وجهة نظر القرآن الکریم، ترجمه محمد عبدالمنعم، تهران، امیرکبیر، 1415 ق.
  27. معمری، عبدالملک احمد، القیادة و النمط القیادی فی الاسلام، تعز ـ الیمن، مکتبة السلام، 1427 ق.
  28. موسوی خمینی، سیدروح‌اللّٰه، الحکومة الاسلامیه، چاپ سوم، بی‌جا، بی‌نا، 1389 ق.
  29. نووی، محی‌الدین ابوزکریا یحیی بن شرف، روضة الطالبین و عمدة المفتین، اشراف زهیر الشاویش، چاپ سوم، المکتب الاسلامی، 1412 ق.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 1,182
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 442