سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی

اشرافی بجستانی, محمد حسن, کاظمی گلوردی, محمد رضا, داودی, علی اصغر. (1401). حکومت نبوی، مأموریتی الهی یا ضرورتی عقلی یا سیاسی؟. , 14(26), 3-20. doi: 10.30513/cjd.2020.775.1161
محمد حسن اشرافی بجستانی; محمد رضا کاظمی گلوردی; علی اصغر داودی. "حکومت نبوی، مأموریتی الهی یا ضرورتی عقلی یا سیاسی؟". , 14, 26, 1401, 3-20. doi: 10.30513/cjd.2020.775.1161
اشرافی بجستانی, محمد حسن, کاظمی گلوردی, محمد رضا, داودی, علی اصغر. (1401). 'حکومت نبوی، مأموریتی الهی یا ضرورتی عقلی یا سیاسی؟', , 14(26), pp. 3-20. doi: 10.30513/cjd.2020.775.1161
اشرافی بجستانی, محمد حسن, کاظمی گلوردی, محمد رضا, داودی, علی اصغر. حکومت نبوی، مأموریتی الهی یا ضرورتی عقلی یا سیاسی؟. , 1401; 14(26): 3-20. doi: 10.30513/cjd.2020.775.1161

حکومت نبوی، مأموریتی الهی یا ضرورتی عقلی یا سیاسی؟

آموزه‌های فقه مدنی
مقاله 1، دوره 14، شماره 26، اسفند 1401، صفحه 3-20    اصل مقاله (418.17 K)
نوع مقاله: پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.30513/cjd.2020.775.1161
نویسندگان
محمد حسن اشرافی بجستانی1؛ محمد رضا کاظمی گلوردی* 2؛ علی اصغر داودی3
1دانشجوی دکتری تخصصی فقه، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران (ashrafimh58@gmail.com).
2دانشیار گروه فقه و حقوق اسلامی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران (نویسنده مسئول)
3استادیار گروه علوم سیاسی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
چکیده
یکی از مباحث پرمناقشۀ جامعه اسلامی در طول دوره چهارده قرنی خود، موضوع حکومت اسلامی و حق حکومت و ملاک حقانیت بوده است. از آنجایی که چنین مباحثی را نمی‌توان فارغ از حکومت پیامبر اسلامN و سنت سیاسی ایشان بررسی نمود، بدین‌جهت بسیاری از اندیشمندان دینی و سیاسی در مباحثی چون امامت، خلافت، حکومت و...، ناگزیر از بررسی حکومت ایشان در مدینه گردیده‌اند؛ اما نتوانسته‌اند در خصوص ماهیت شرعی یا سیاسی آن به اتفاق‌نظر واحد برسند. به نظر می‌رسد برای حل این مسئله، نخست باید به این سؤال پرداخته شود که حکومتِ شکل‌گرفته در مدینةالنبی بعد از هجرت، حاصل کدام یک از استلزامات سیاسی، عقلی یا مأموریت الهی بوده است؟ به طور طبیعی، حاصل بحث، هر یک از صورت‌های پیش‌گفته شود، می‌تواند نقش مهمی در کارکرد سیاسی دین داشته باشد؛ زیرا بنا بر فرض سوم، دیگر نمی‌توان مرجعیت سیاسی دین و شخص پیامبرN و نیز لزوم ادامه این مرجعیت را منکر گردید. ولی در فرض اول و دوم، می‌توان در مرجعیت سیاسی دین و شخص پیامبرN مناقشه کرد. نگارندگان بر این باورند که حضرت رسولN حسب وظیفه شرعی، اقدام به تشکیل حکومت نموده و ضرورت عقلی و سیاسی، صرفاً مؤید دلیل قرآنی بر لزوم شرعی حکومت اسلامی بوده است و مقاله حاضر با روش تحلیلی به بررسی این موضوع می‌پردازد.
 
کلیدواژه‌ها
حکومت نبوی؛ ملاک حقانیت؛ استلزامات عقلی؛ ضرورت شرعی؛ قدرت
مراجع
  1. ابن اثیر جزری، مجدالدین ابوالسعادات مبارک بن محمد، النهایة فی غریب الحدیث و الاثر، چاپ چهارم، قم، اسماعیلیان، 1415 ق.
  2. ابن هشام، ابومحمد عبدالملک بن هشام بن ایوب حمیری معافری بصری، السیرة النبویه، بیروت، دار الجیل، 1975 م.
  3. ارسطو، سیاست، ترجمه حمید عنایت، تهران، امیرکبیر، 1387 ش.
  4. بازرگان، مهدی، «مرز میان دین و سیاست»، ماهنامه کیان، سال چهارم، شماره 21، شهریور و مهر 1373 ش.
  5. جوادی آملی، عبداللّٰه، «نقد نقد»، حکومت اسلامی، شماره 2، زمستان 1375 ش.
  6. همو، ولایت فقیه؛ ولایت فقاهت و عدالت، قم، اسراء، 1378 ش.
  7. جونز، ویلیام تامس، خداوندان اندیشه سیاسی، ترجمه علی رامین، تهران، انتشارات علمی فرهنگی، 1358 ش.
  8. حائری، مهدی، حکمت و حکومت، انگلستان، شادی، 1994 م.
  9. زمخشری، جاراللّٰه محمود بن عمر، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل و عیون الاقاویل فی وجوه التأویل، لبنان، دار الفکر، 1392 ق.
  • طبرسی، ابومنصور احمد بن علی بن ابی‌طالب، متن و ترجمه کتاب شریف احتجاج، ترجمه بهزاد جعفری، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1381 ش.
  • عبدالرزاق، علی، اسلام و مبانی قدرت، ترجمه امیر رضایی، تهران، قصیده‌سرا، 1380 ش.
  • علامه حلّی، ابومنصور جمال‌الدین حسن بن یوسف بن مطهر اسدی، کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، ترجمه علی شیروانی، چاپ سوم، قم، دار العلم، 1388 ش.
  • فخرالدین رازی، ابوعبداللّٰه محمد بن عمر، التفسیر الکبیر؛ مفاتیح الغیب، بیروت، دار الکتب العلمیه، 1411 ق.
  • فیرحی، داود، قدرت، دانش و مشروعیت در اسلام، چاپ سوم، تهران، نی، 1378 ش.
  • قاضی‌زاده، کاظم، سیاست و حکومت در قرآن، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1384 ش.
  • قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر القمی، تحقیق سیدطیب موسوی جزایری، چاپ سوم، قم، دار الکتاب، 1404 ق.
  • ماوردی، علی بن محمد، آیین حکمرانی، ترجمه حسین صابری، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، 1383 ش.
  • مدنی، سیدجلال‌الدین، مبانی و کلیات علوم سیاسی، تهران، پایدار، 1372 ش.
  • معرفت، محمدهادی، ولایت فقیه، قم، التمهید، 1377 ش.
  • موسوی خمینی، سیدروح‌اللّٰه، شئون و اختیارات ولی فقیه، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1369 ش.
  • همو، ولایت فقیه، تهران، مٶسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1391 ش.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 553
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 458