تبیین پاسخ صدرا به معمای شکاف تبیینیِ جوزف لوین مبتنی بر آموزه تجرد ادراک | ||
| آموزههای فلسفۀ اسلامی | ||
| مقاله 7، دوره 16، شماره 28، تیر 1400، صفحه 187-209 اصل مقاله (461.06 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30513/ipd.2021.2696.1223 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی کریمی نودهی* 1؛ احمد واعظی2 | ||
| 1دانشجوی دکتری فلسفه اسلامی دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام | ||
| 2استاد گروه فلسفه اسلامی دانشگاه باقرالعلوم | ||
| چکیده | ||
| با عنایت به دیدگاه صدرا در خصوص تجرد ادراک و استدلالهایی که بر آن اقامه نموده است، پاسخی مستدل به معمای شکاف تبیینی فراهم میگردد. تبیین صدرا از ادراک و نفس در تقریر دوگانهانگاری جای میگیرد، اما تقریر او با توجه به شأن مجرد نفس و اینکه نفس منشأ هر گونه آگاهی است، به گونهای منسجمتر مسئله ادراک و کیفیت آن را توجیه میکند. از سوی دیگر، لوین با طرح معمای شکاف تبیینی، بر تمایز میان ماهیت درد و فرایند عصبی تأکید میکند. از دیدگاه او، یک شکاف توضیحی میان تحقق پدیده ادراک و فرایندهای عصبی متناظر با آن ایجاد میگردد که این شکاف را نمیتوان بر اساس دادههای عصبی موجود پر کرد. هدف از این پژوهش، بررسی میزان کامیابی حکمت متعالیه در ارائه پاسخی مستدل به این مسئله و پر کردن شکاف توضیحی مذکور به واسطه قواعد علمالنفسی حکمت متعالیه است. به نظر میرسد دیدگاه صدرا در خصوص تجرد ادراک با توجه به ارائه آن در تقریر دوگانهانگاری و با نگاهی که صدرا به نفس به مثابه حقیقتی متمایز با بدن مادی، اما در عین حال متحد با آن دارد، پاسخی مستدل برای معمای شکاف تبیینی فراهم میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تجرد ادراک؛ شکاف تبیینی؛ دوگانهانگاری؛ مراتب ادراک | ||
| مراجع | ||
|
ابن سینا، ابوعلی حسین بن عبداللّٰه، الشفاء، الطبیعیات، جلد دوم، کتاب النفس، تحقیق سعید زائد و دیگران، قم، کتابخانه آیةاللّٰه مرعشی نجفی، 1404 ق. همو، النجاة من الغرق فی بحر الضلالات، مقدمه و تصحیح محمدتقی دانشپژوه، چاپ دوم، تهران، دانشگاه تهران، 1379 ش. همو، طبیعیات (دانشنامه علائی)، مقدمه و حواشی و تصحیح سیدمحمد مشکوة، همدان، دانشگاه بوعلی سینا، 1383 ش. صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، الحکمة المتعالیة فی الاسفار العقلیة الاربعه، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1981 م. همو، مفاتیح الغیب، مقدمه و تصحیح محمد خواجوی، تهران، مؤسسه تحقیقات فرهنگی، 1363 ش. طباطبایی، سیدمحمدحسین، اصول فلسفه و روش رئالیسم، در ضمن: مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، جلد ششم، تهران، صدرا، 1379 ش. کفراشی، احمدرضا، و حسن یوسفیان، «تجرد مدرک مفاهیم کلی؛ برهانی بر غیر مادی بودن نفس»، آموزههای فلسفه اسلامی، مشهد، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، دوره پانزدهم، شماره 27، پاییز و زمستان 1399 ش. Armstrong, D. M., A Materialist Theory of Mind, London, Rout ledge & Kegan Paul, 1968. Block, Ned, “Troubles with functionalism”, Readings in philosophy of psychology, Vol. 1, 1980. Chumley, Lily Hope & Nicholas Harkness, “Introduction: QUALIA”, Anthropological Theory, Vol. 13(1-2), 2013. Clarke, Desmond M., Descartes’s Theory of Mind, Oxford, Oxford University Press, 2003. Descartes, Rene, Philosophical Writings, A Selection Translated & Edited by Elizabeth Anscombe & Peter Thomas Geach, Introduction by Alexander Koyre, United State, Prentice Hal, 1971. Kripke, Saul A., “Identity and Necessity”, in: Stephen P. Schwartz (Ed.), Naming, Necessity, and Natural Kinds, Ithaca, Cornell University Press, 1977. Id., Naming and Necessity, Cambridge, Blackwell Publishers, 1980. Levine, Joseph, “Materialism and Qualia: The Explanatory Gap”, Pacific Philosophical Quarterly, Vol. 64(4), 1983. Id., Purple haze: The puzzle of consciousness, Oxford, Oxford University Press (Philosophy of mind series), 2004. Id., “Secondary Qualities: Where Consciousness and Intentionality Meet”, The Monist: Intentionality and Phenomenal Consciousness, Vol. 91(2), Oxford University Press, April 2008. Nagel, Thomas, “What Is It Like to Be a Bat?”, The Philosophical Review, Vol. 83(4), 1974. Sękowski, Krzysztof & Wiktor Rorot, “Intuition-Driven Navigation of the Hard Problem of Consciousness”, Review of Philosophy and Psychology, Vol. 85(11), 2021. Simmel, Georg, The Philosophy of Money, David Frisby (Ed.), London, Routledge, 2004. Wilson, Robert A., “Intentionality and Phenomenology”, Pacific Philosophical Quarterly, Vol. 84(4), 2003. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 505 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 369 |
||
