واکاوی نظری مرتبه ادراکی تخیل و مفاهیم بنیادین مرتبط به آن از دیدگاه ملاصدرا با چشمانداز روانشناسی شناختی | ||
| آموزههای فلسفۀ اسلامی | ||
| مقاله 13، دوره 16، شماره 28، تیر 1400، صفحه 141-160 اصل مقاله (431.84 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30513/ipd.2021.1431 | ||
| نویسندگان | ||
| ریحانه شایسته1؛ محمدکاظم علمی سولا* 2؛ سیدمرتضی حسینی شاهرودی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری حکمت متعالیه دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| 2دانشیار فلسفه و حکمت اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 3استاد دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| چکیده | ||
| روانشناسی شناختی یکی از شاخههای مهم روانشناسی است که در آن به مفاهیم مهم مرتبط به ادراک، زبان، فهم و چگونگی پردازش اطلاعات میپردازد. از آنجا که ملاصدرا اندیشمندی است که نظرات بسیاری درباره انسان داشته است، بنابراین میتوان به استخراج آراء وی در حوزههای مختلف روانشناسی پرداخت. در این راستا، این نوشتار به مسئله تخیل به عنوان یکی از مفاهیم مهم در روانشناسی شناختی پرداخته و نشان داده است که مفاهیم حس مشترک، خیال، واهمه، حافظه، متصرفه، متخیله و متفکره، در دستگاه ادراکی تخیل جای میگیرد و سازوکار هر یک را تعیین کرده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تخیل؛ روانشناسی شناختی؛ ملاصدرا | ||
| مراجع | ||
|
احمدی، علیاصغر، فطرت بنیان روانشناسی اسلامی، تهران، امیرکبیر، 1362 ش. ارشد ریاحی، علی، و صفیه واسعی، «ارتباط مراتب وجود با مراتب ادراک از نظر ملاصدرا»، جستارهایی در فلسفه و کلام (مطالعات اسلامی)، سال چهل و سوم، شماره پیاپی 2/86 ، بهار و تابستان 1390 ش. بنیجمالی، شکوهالسادات، و حسن احدی، علمالنفس از دیدگاه دانشمندان اسلامی و تطبیق آن با روانشناسی جدید، چاپ دوم، تهران، دانشگاه علامه طباطبایی، 1363 ش. حسینی شاهرودی، سیدمرتضی، و ریحانه شایسته، «هوش معنوی؛ مٶلفهها و مبانی آن در حکمت متعالیه»، پژوهشهای فلسفی کلامی، سال نوزدهم، شماره 1 (پیاپی 71)، بهار 1396 ش. روزت، ای.، روانشناسی تخیل، برگردان اصغر الهی و پروانه میلانی، تهران، گوتنبرگ، 1371 ش. رونن، تامی، قدرت سازندۀ تصویرسازی ذهنی، ترجمه اکرم خمسه، تهران، کتاب ارجمند، 1393 ش. سیاسی، علیاکبر، علمالنفس ابنسینا و تطبیق آن با روانشناسی جدید، تهران، دانشگاه تهران، 1333 ش. صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، الحکمة المتعالیة فی الاسفار العقلیة الاربعه، چاپ سوم، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1981 م. همو، الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیه، بیروت، مؤسسة التاریخ العربی، 1417 ق. همو، العرشیه، بیروت، مٶسسة التاریخ العربی، 1420 ق. همو، المبدأ و المعاد، تصحیح سیدجلالالدین آشتیانی، تهران، انجمن حکمت و فلسفه ایران، 1354 ش. همو، المظاهر الالهیة فی اسرار العلوم الکمالیه، تصحیح و تحقیق و مقدمه سیدمحمد خامنهای، تهران، بنیاد حکمت اسلامی صدرا، 1378 ش. همو، مفاتیح الغیب، تصحیح محمد خواجوی، تهران، مٶسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، 1363 ش. فروید، زیگموند، روانشناسی فراموشی؛ آسیبشناسی روانی در زندگی روزمره، ترجمه مهوش قویمی، تهران، آفتاب، 1386 ش. مصلح، جواد، مبدأ آفرینش از دیدگاه فلاسفه اسلام، تهران، دانشگاه تهران، 1354 ش. مقدادی، بهرام، فرهنگ اصطلاحات نقد ادبی؛ از افلاطون تا عصر حاضر، تهران، فکر روز، 1378 ش. Nolen-Hoeksema, Susan & Others, Atkinson & Hilgard’s Introduction to Psychology, 15th Ed., California, Belmont, Wadsworth Pub Co., 2009. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 558 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 487 |
||
