سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی

کرمی, بهاره, کرمی, فرزانه. (1400). یکسان‌انگاری جدا شدن جزئی از استخوان با شکستگی آن در قانون مجازات اسلامی. , 18(21), 305-328. doi: 10.30513/cld.2021.1524.1250
بهاره کرمی; فرزانه کرمی. "یکسان‌انگاری جدا شدن جزئی از استخوان با شکستگی آن در قانون مجازات اسلامی". , 18, 21, 1400, 305-328. doi: 10.30513/cld.2021.1524.1250
کرمی, بهاره, کرمی, فرزانه. (1400). 'یکسان‌انگاری جدا شدن جزئی از استخوان با شکستگی آن در قانون مجازات اسلامی', , 18(21), pp. 305-328. doi: 10.30513/cld.2021.1524.1250
کرمی, بهاره, کرمی, فرزانه. یکسان‌انگاری جدا شدن جزئی از استخوان با شکستگی آن در قانون مجازات اسلامی. , 1400; 18(21): 305-328. doi: 10.30513/cld.2021.1524.1250

یکسان‌انگاری جدا شدن جزئی از استخوان با شکستگی آن در قانون مجازات اسلامی

آموزه‌های حقوق کیفری
دوره 18، شماره 21، تیر 1400، صفحه 305-328    اصل مقاله (448.22 K)
نوع مقاله: پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.30513/cld.2021.1524.1250
نویسندگان
بهاره کرمی1؛ فرزانه کرمی* 2
1دکتری فقه و حقوق جزای دانشگاه میبد، یزد
2دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه علوم اسلامی رضوی
چکیده
بایسته‌های موضوع‌شناسی و حکم‌شناسی اقتضا می‌کند که هر ماده قانونی مستقل باشد و استقلال آن به این است که موضوع واحد باشد و حکم نیز مختص همان موضوع باشد. از آنجا که «جدا شدن تکه‌ای از استخوان» و «شکستگی استخوان»، دو مفهوم مستقل به شمار می‌آیند، همسانی حکمی و یکسان‌انگاری آن‌ها به موجب ماده 572 قانون مجازات اسلامی محل اشکال است؛ از این جهت ابهامی در ماده به وجود آمده و محل بررسی انتقادیِ اندیشه‌ورزان قرار گرفته است. این نگارش با روش توصیفی ـ تحلیلی پاسخ‌گوی این پرسش است که آیا شکستن، یک مفهوم کلی است که در دیگر مفاهیم مشترک به مثابۀ مصادیق آن حضور دارد و عنوانی مشیر به آن‌هاست یا اینکه شکستن در کنار مفاهیم مرتبط با آن، همگی قسیم یکدیگر و مصادیق برای یک مفهوم کلی دیگر هستند که ارتباطی به شکستن ندارد؛ زیرا شکستن یکی از مصادیق آن مفهوم کلی قلمداد می‌شود. به اقتضای بایسته‌های حکم‌شناسی نیز باید بررسی شود که آیا همسانی حکمی وجود دارد و دیه شامل جدا شدن نیز می‌شود یا اینکه همسانی حکمی وجود ندارد و جدا شدن مشمول ارش است؟ با توجه به اینکه «جدا شدن تکه‌ای از استخوان» با «شکستن خودِ استخوان» تفاوت ماهوی دارد، طبیعی است که نباید حکم یکسانی داشته باشند و از جمله بایسته‌های قانون‌گذاری و قانون‌نگاری این است که اگر مفهومی از مفاهیم تأسیسی و شرعی نباشد، باید با بهره‌گیری از روش‌های عقلایی به تعریف آن پرداخت و چون شکستن از مفاهیم عرفی است، صورت‌بندی مفهومی از آن ارائه شده است.
 
کلیدواژه‌ها
بایسته های تقنین؛ جدا شدن؛ تکه کوچک؛ دیه شکستگی؛ همسانی موضوعی؛ همسانی حکمی
مراجع
کتاب‌شناسی

  1. ابن سعید حلّی، یحیی، الجامع للشرائع، قم، مؤسسة سیدالشهداء العلمیه، 1405 ق.
  2. ابن فارس، ابوالحسین احمد، معجم مقاییس اللغه، تحقیق عبدالسلام محمد هارون، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، 1404 ق.
  3. ابن منظور افریقی مصری، ابوالفضل جمال‌الدین محمد بن مکرم، لسان العرب، تحقیق جمال‌الدین میردامادی، چاپ سوم، بیروت، دار الفکر ـ دار صادر، 1414 ق.
  4. احمدی، امین، و حمید درگاهی‌خو، شرح جامع قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، چاپ سوم، تهران، ارشد، 1395 ش.
  5. اعلمی هرندی، بهادر، درسنامه ارتوپدی و شکستگی‌ها، تهران، دانشگاه علوم پزشکی تهران، 1382 ش.
  6. حرّ عاملی، محمد بن حسن، تفصیل وسائل الشیعة الی تحصیل مسائل الشریعه، قم، مٶسسة آل البیتŒ لاحیاء التراث، 1409 ق.
  7. حسینی واسطی زبیدی، محب‌الدین ابوفیض سیدمحمدمرتضی بن محمد، تاج العروس من جواهر القاموس، تحقیق علی شیری، بیروت، دار الفکر، 1414 ق.
  8. خوانساری، سیداحمد بن یوسف، جامع المدارک فی شرح المختصر النافع، چاپ دوم، قم، اسماعیلیان، 1405 ق.
  9. زراعت، عباس، شرح مبسوط قانون مجازات اسلامی؛ مبحث دیات، چاپ دوم، تهران، جاودانه، جنگل، 1396 ش.
  • سلّار دیلمی، ابویعلی حمزة بن عبدالعزیز، المراسم العلویة و الاحکام النبویه، تصحیح محمود بستانی، قم، منشورات الحرمین، 1404 ق.
  • شکری، رضا، و قادر سیروس، قانون مجازات اسلامی در نظم حقوق کنونی، چاپ دهم، تهران، مهاجر، 1390 ش.
  • صاحب بن عباد، ابوالقاسم اسماعیل، المحیط فی اللغه، تحقیق محمدحسن آل یاسین، بیروت، عالم الکتاب، 1414 ق.
  • طبرسی، امین‌الاسلام ابوعلی فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، ناصرخسرو، 1372 ش.
  • طریحی، فخرالدین بن محمد، مجمع البحرین، چاپ سوم، تهران، کتاب‌فروشی مرتضوی، 1416 ق.
  • طوسی، ابوجعفر محمد بن حسن، الخلاف، قم، دفتر انتشارات اسلامی، 1407 ق.
  • همو، النهایة فی مجرد الفقه و الفتاوی، چاپ دوم، بیروت، دار الکتاب العربی، 1400 ق.
  • عاملی جبعی (شهید ثانی)، زین‌الدین بن علی، الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیه، قم، کتاب‌فروشی داوری، 1410 ق.
  • عاملی جزینی (شهید اول)، محمد بن جمال‌الدین مکی، اللمعة الدمشقیة فی فقه الامامیه، بیروت، دار التراث ـ الدار الاسلامیه، 1410 ق.
  • علامه حلّی، ابومنصور جمال‌الدین حسن بن یوسف بن مطهر اسدی، قواعد الاحکام فی معرفة الحلال و الحرام، قم، دفتر انتشارات اسلامی، 1413 ق.
  • فاضل موحدی لنکرانی، محمد، تفصیل الشریعة فی شرح تحریر الوسیله ـ الدیات، قم، مرکز فقهی ائمه اطهارŒ، 1418 ق.
  • فراهیدی، خلیل بن احمد، کتاب العین، قم، هجرت، 1410 ق.
  • محقق حلّی، ابوالقاسم نجم‌الدین جعفر بن حسن، شرائع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، چاپ دوم، قم، اسماعیلیان، 1408 ق.
  • مرکز تحقیقات قوه قضاییه، گنجینه آرای فقهی ـ قضایی.
  • مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران، مرکز الکتاب للترجمة و النشر، 1402 ق.
  • مفید، محمد بن محمد بن نعمان عکبری بغدادی، المقنعه، قم، کنگره جهانی هزاره شیخ مفید، 1413 ق.
  • مکارم شیرازی، ناصر، استفتائات جدید، بی‌جا، بی‌نا، بی‌تا.
  • موسوی خمینی، سیدروح‌اللّٰه، تحریر الوسیله، قم، دار العلم، بی‌تا.
  • نجفی، محمدحسن بن باقر، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، چاپ هفتم، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1404 ق.
 

آمار
تعداد مشاهده مقاله: 1,586
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 429