بررسی تطبیقی دیدگاه انتقادی شهید مطهری و هابرماس به پوزیتیویسم | ||
| آموزههای فلسفۀ اسلامی | ||
| مقاله 6، دوره 16، شماره 29، دی 1400، صفحه 103-130 اصل مقاله (473.78 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30513/ipd.2022.2887.1240 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدحسین جمالزاده* 1؛ حامد حاجیحیدری2 | ||
| 1کارشناسی ارشد فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه علوم اسلامی رضوی مشهد مقدس | ||
| 2گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| پوزیتیویسم به عنوان نگرشی خاص به حوزه علم و معرفت، مورد انتقاد فلاسفه بسیاری قرار گرفته است. در این میان، نقدهای شهید مطهری و یورگن هابرماس به پوزیتیویسم، به عنوان فیلسوفانی با نگاه واقعگرایانه، در دوره خود مورد توجه دیگران واقع شده و رویکرد انتقادی به پوزیتیویسم در فلسفه، علوم انسانی و علوم اجتماعی را تقویت کرده است. در این پژوهش با روش تطبیقی، در سه دامنه معرفتشناختی، روششناختی و ارزششناختی، به ارزیابی خاستگاه، شیوهها و لوازم نقدهای این دو متفکر نسبت به پوزیتیویسم پرداخته شده و این نتیجه به دست آمده است: از یکسو اتحاد نگاه رئالیستیِ هر دو متفکر به مسئله شناخت، اشتراکاتی را برای آنها در مواضع انتقادی نسبت به پوزیتیویسم و لوازم و نتایج این نگاه به وجود آورده و از سوی دیگر، تفاوت در خاستگاه و شیوه دیدگاه انتقادیشان نسبت به پوزیتیویسم، موجب بروز اختلاف دیدگاه میان آن دو شده است. هرچند دیدگاه انتقادیِ هر دو فیلسوف، فاقد نقد پوزیتیویسم از لحاظ انسانشناختی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پوزیتیویسم؛ هابرماس؛ شهید مطهری؛ تجربه؛ شناخت؛ علوم اجتماعی | ||
| مراجع | ||
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 859 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 541 |
||
