سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی

رضوی فرد, بهزاد, صفائی آتشگاه, حامد. (1400). مطالعه جرم‌شناختی تحولات بزهکاری در پرتو بحران اقلیمی. , 18(22), 59-86. doi: 10.30513/cld.2022.4151.1664
بهزاد رضوی فرد; حامد صفائی آتشگاه. "مطالعه جرم‌شناختی تحولات بزهکاری در پرتو بحران اقلیمی". , 18, 22, 1400, 59-86. doi: 10.30513/cld.2022.4151.1664
رضوی فرد, بهزاد, صفائی آتشگاه, حامد. (1400). 'مطالعه جرم‌شناختی تحولات بزهکاری در پرتو بحران اقلیمی', , 18(22), pp. 59-86. doi: 10.30513/cld.2022.4151.1664
رضوی فرد, بهزاد, صفائی آتشگاه, حامد. مطالعه جرم‌شناختی تحولات بزهکاری در پرتو بحران اقلیمی. , 1400; 18(22): 59-86. doi: 10.30513/cld.2022.4151.1664

مطالعه جرم‌شناختی تحولات بزهکاری در پرتو بحران اقلیمی

آموزه‌های حقوق کیفری
دوره 18، شماره 22، اسفند 1400، صفحه 59-86    اصل مقاله (569.56 K)
نوع مقاله: پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.30513/cld.2022.4151.1664
نویسندگان
بهزاد رضوی فرد* 1؛ حامد صفائی آتشگاه2
1دانشیار گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
چکیده
به گرمایش زمین، تغییر اقلیم و پیامدهای ناشی از آن‌ها نسبت به انسان‌ها و محیط زیست، بحران اقلیمی گفته می‌شود. از جمله پیامدهای بحران اقلیمی، تغییر در رفتار انسان‌ها به ویژه تحول در نرخ و نوع بزهکاری است. با وجود این، غفلت از بحران اقلیمی به عنوان مهم‌ترین بحران قرن حاضر موجب شده که به طور سنتی این مؤلفه در بررسی تحول بزهکاری نادیده گرفته شود. شواهد زیادی وجود دارند که مطابق آن‌ها هر یک از عناصر تغییر اقلیمی نظیر بارش، دما، رطوبت و مه، منجر به تحول در نرخ و نوع بزهکاری می‌شوند. نویسندگان برای پاسخ به این پرسش که تغییر اقلیم و بحران حاصل از آن، چه تأثیری بر تحول بزهکاری دارد، از چهار مؤلفه بهره بردند. بنابراین جهت شناسایی و تأیید رابطۀ موصوف، مؤلفه‌های جغرافیامحور، فعالیت‌محور، ساختارمحور و سازمان‌اجتماعی‌محور به عنوان رویکردهای شاخصی از جرم‌شناسی انتخاب شدند. دلیل گزینش این رویکردها، ارتباط بیشتر آن‌ها با بحران اقلیمی و تأکید پژوهش‌های پیشین بر این رویکردها در پرتو روش مطالعاتی فراترکیب بود. بر این پایه، مطابق یافته‌های نوشتار حاضر، بحران اقلیمی منجر به «بزه‌دیدگی اقلیمیِ» شهروندان شده و این قربانیان، بزهکاران آینده خواهند بود. بدین‌سان مقابله با بحران اقلیمی را می‌توان در کنار مزایای بی‌شماری که برای محیط زیست و سلامتی انسان دارد، موجب کاهش بزهکاری در سطح جامعه دانست. از این رو سیاست‌گذاری اقلیمی و بزه‌انگاری رفتارهای اقلیم‌ستیز حکومت ـ شرکت‌هایی که اقدام به تولید کربن و توسعه گازهای گلخانه‌ای در سطح جهان می‌کنند، ضرورت دارد.
 
کلیدواژه‌ها
بزهکاری اقلیمی؛ تغییر اقلیمی؛ رویکردهای جرم‌شناسی؛ نرخ بزهکاری؛ فشارهای اقلیمی
مراجع
  1. الوانکار، سیدرضا، فرزانه نظری، و ابراهیم فتاحی، «تأثیر تغییر اقلیم بر شدت و دوره بازگشت خشکسالی‌های ایران»، فصلنامه تحلیل فضایی مخاطرات طبیعی، سال سوم، شماره 2، تابستان 1395 ش.
  2. برنارد، تامس، جفری اسنیپس، و الکساندر جرولد، جرم‌شناسی نظری ولد، ترجمه علی شجاعی، ویراست ششم، تهران، دادگستر، 1392 ش.
  3. بریسمن، اوی، و نیگل ساوس، جرم‌شناسی فرهنگی سبز؛ راهبردهای جدید در جرم‌شناسی انتقادی، ترجمه اسمعیل رحیمی‌نژاد و مهدی بابایی، تهران، مجد، 1396 ش.
  4. بوک‌لی، اَوی، و جاستین کوتزه، زمیولوژی؛ بازپیوند جرم و آسیب اجتماعی، ترجمه هانیه هژبرالساداتی، تهران، میزان، 1400 ش.
  5. پاک‌نهاد، امیر، دانشنامه جرم‌شناسی نظری، تهران، میزان، 1399 ش.
  6. رایجیان اصلی، مهرداد، درآمدی بر جرم‌شناسی، تهران، سمت، 1397 ش.
  7. رشیدی، طاهر، و قوشچی، فرشاد، تغییرات اقلیمی و سیاست‌های جهانی (با تأکید بر نقش اتحادیه اروپا)، تهران، جهاد دانشگاهی، 1392 ش.
  8. رضایان قیه‌باشی، احد، علی‌اصغر پورعزت، و محمدرضا حافظ‌نیا، «آینده‌پژوهی تهدیدهای نظامی ـ امنیتی ناشی از تغییر اقلیم در ایران؛ با استفاده از روش چرخ آینده»، فصلنامه آینده‌پژوهی دفاعی، سال دوم، شماره 4، بهار 1396 ش.
  9. سیمپسون، سالی اس.، و دیوید ویزبرد (ویراستاران)، جرم‌شناسی جرایم یقه‌سفیدان، ترجمه حمیدرضا دانش‌ناری و آزاده صادقی، تهران، مجد، 1392 ش.
  • عبادی‌نژاد، سیدعلی، محمدرضا پورغلامی سروندانی، علی‌اصغر محمدپور، و علی اصانلو، «تحلیل اقلیمی تأثیر میانگین فصلی دما بر وقوع جرایم ـ مطالعه موردی: استان فارس؛ شهرستان‌های شیراز، آباده، لارستان»، فصلنامه اطلاعات جغرافیایی (سپهر)، سال بیست و نهم، شماره 115، پاییز 1399 ش.
  • کریمی، مصطفی، سیف‌اله کاکی، و سمیه رفعتی، «شرایط و مخاطرات اقلیمی آیندۀ ایران در تحقیقات اقلیمی»، تحلیل فضایی مخاطرات محیطی، سال پنجم، شماره 3، پاییز 1397 ش.
  • گرجی‌فرد، حمیدرضا، جرم‌شناسی سبز، تهران، میزان، 1395 ش.
  • ماسلین، مارک، گرمایش جهانی، ترجمه ماندانا فرهادیان، تهران، فرهنگ معاصر، 1392 ش.
  • محمدی ده‌چشمه، مصطفی، «نگرشی بر ناگفته‌های مکتب شیکاگو در مطالعات شهری»، فصلنامه اطلاعات جغرافیایی (سپهر)، سال بیست و یکم، شماره 84، زمستان 1391 ش.
  • مک‌مالین، کوین، حق بر غذا (حقوق ناظر بر مواد غذایی): چارچوب‌های داخلی، اروپایی و بین‌المللی، ترجمه سودابه رضوانی و محبوبه منفرد، تهران، میزان، 1396 ش.
  • نجفی ابرندآبادی، علی‌حسین، «از جرم‌شناسی تا آسیب اجتماعی‌شناسی»، در: فصلنامه تحقیقات حقوقی (یادنامه شادروان دکتر رضا نوربها)، ضمیمه شماره 56، زمستان 1390 ش.
  • همو، «پیشگیری عادلانه از جرم»، در: علوم جنایی (مجموعه مقالات در تجلیل از استاد دکتر محمد آشوری)، تهران، سمت، 1396 ش.
  • همو، «جرم‌شناسی در آغاز هزارۀ سوم (درآمد ویراست دوم، سوم و چهارم)»، دیباچه در: نجفی ابرندآبادی، علی‌حسین، و حمید هاشم‌بیکی، دانشنامۀ جرم‌شناسی، تهران، کتابخانه گنج دانش،
    1397 ش.
  • همو، «درآمدی بر جرم‌شناسی انتقادی و گونه‌های آن»، در: دانشنامه جرم‌شناسی محکومان، به کوشش عباس شیری، تهران، میزان، 1397 ش.
  • همو، «نقش ریاضیات در آغاز و گسترش مطالعات علمی جرم»، دیباچه در: دایرةالمعارف ریاضیات و علوم جنایی، به کوشش مریم عباچی، تهران، میزان، 1400 ش.
  • نقره‌کار، عبدالحمید، مهدی حمزه‌نژاد، و محسن دهقانی تفتی، «بررسی تأثیر محیط طبیعی بر رفتار و اخلاق از دید متفکران اسلامی و نتایج آن در طراحی محیط مصنوع»، دوفصلنامه معماری و شهرسازی آرمانشهر، سال سوم، شماره 5، پاییز و زمستان 1389 ش.
  • وایت، راب، جرایم زیست‌محیطی فراملی؛ به سوی جرم‌شناسی جهان‌بوم، ویراسته قادر زارع مهدوی، برگردان حمیدرضا دانش‌ناری، تهران، میزان، 1395 ش.
  • همو، جرم‌شناسی تغییر اقلیم، ترجمه و تحقیق یزدان صیقل و امیر ایرانی، تهران، جاودانه ـ جنگل، 1399 ش.
  • همو (ویراستار)، مباحثی دربارۀ جامعه‌شناسی محیط زیست، ترجمه مهدی فرهمندنژاد، تهران، ثالث، 1398 ش.
  • یزدان‌پناه، مسعود و نوذر منفرد، «واکاوی درک امکان‌پذیری مدیریت خشکسالی با استفاده از تحلیل مسیر: مورد مطالعه کارشناسان سازمان جهاد کشاورزی استان بوشهر»، علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، سال هشتم، شماره 1، آذر 1391 ش.
  1. Agnew, Robert, “Dire forecast: A theoretical model of the impact of climate change on crime”, Theoretical Criminology, Vol. 16(1):21-42, 2011.
  2. , “Foundation for a General Strain Theory of Crime and Delinquency”, Criminology, Vol. 30(1):47-88, 1992.
  3. , “General Strain Theory”, in: Brent Teasdale & Mindy S. Bradley (Eds.), Preventing Crime and Violence, Springer International Publishing, 2017.
  4. Banholzer, Sandra & James Kossin & Simon Donner, “The Impact of Climate Change on Natural Disasters”, in: Zinta Zommers & Ashbindu Singh (Eds.), Reducing Disaster: Early Warning Systems for Climate Change, Dordrecht, Springer Netherlands, 2014.
  5. Barkan, Steven E., Criminology: A Sociological Understanding, 5th, Harlow, Essex, Pearson, 2014.
  6. Berman, Jesse D. & Jude Bayham & Jesse Burkhardt, “Hot under the collar: A 14-year association between temperature and violent behavior across 436 U.S. counties”, Environmental Research, Vol. 191:110181, 2020.
  7. Carbone-Lopez, Kristin & Janet Lauritsen, “Seasonal Variation in Violent Victimization: Opportunity and the Annual Rhythm of the School Calendar”, Journal of Quantitative Criminology, Vol. 29(3):399-422, 2013.
  8. Cohen, Joseph, “The Geography of Crime”, The ANNALS of the American Academy of Political and Social Science, Vol. 217(1):29-37, 1941.
  9. Crank, John P., Crime, Violence, and Global Warming, Elsevier, 2015.
  10. Folami, Olakunle Michael, “Criminal Exploitation of Children in Contemporary Nigeria”, Revista de Asistenţă Socială, Vol. 10(2):39-49, 2011.
  11. Gkotzos, Dimitrios, Investigating the Issues of Climate Change and Child Rights with the Support of a Web-Based Learning Environment, PhD Thesis, University of Crete, 2017.
  12. Guntukula, Raju & Phanindra Goyari, “Climate Change Effects on the Crop Yield and Its Variability in Telangana, India”, Studies in Microeconomics, Vol. 8(1):119-148, 2021.
  13. Hanjra, Munir A. & M. Ejaz Qureshi, “Global water crisis and future food security in an era of climate change”, Food Policy, Vol. 35(5):365-377, 2010.
  14. Harries, Keith D. & Stephen J. Stadler, “Determinism Revisited: Assault and Heat Stress in Dallas, 1980”, Environment and Behavior, Vol. 15(2):235-256, 1983.
  15. Horrocks, James & Andrea Kutinova Menclova, “The effects of weather on crime”, New Zealand Economic Papers, Vol. 45(3):231-254, 2011.
  16. Hu, Xiaofeng & Jiansong Wu & Peng Chen & Ting Sun & Dan Li, “Impact of climate variability and change on crime rates in Tangshan, China”, Science of the Total Environment, Vol. 609:1041-1048, 2017.
  17. Jackson, Michael & Brian V. Ford-Lloyd & Martin L. Parry (Eds.), Plant Genetic Resources and Climate Change, Massachusetts, Boston, Cabi, 2013.
  18. Langton, Lynn & Nicole Leeper Piquero, “Can general strain theory explain white-collar crime? A preliminary investigation of the relationship between strain and select white-collar offenses”, Journal of Criminal Justice, Vol. 35(1):1-15, 2007.
  19. Lee, Joongyeup, “Routine Activities and Crime”, in: Jay S. Albanese (Ed.), The Encyclopedia of Criminology and Criminal Justice, UK, Oxford, Blackwell Publishing Ltd., 2013.
  20. Mares, Dennis M. & Kenneth W. Moffett, “Climate Change and Crime Revisited: An Exploration of Monthly Temperature Anomalies and UCR Crime Data”, Environment and Behavior, Vol. 51(5):502-529, 2019.
  21. , “Climate change and interpersonal violence: a ‘global’ estimate and regional inequities”, Climatic Change, Vol. 135(2):297-310, 2016.
  22. McCoy, Tana & Mandi Pugh, “Strain Theory”, in: Jay S. Albanese (Ed.),The Encyclopedia of Criminology and Criminal Justice, UK, Oxford, Blackwell Publishing Ltd., 2013.
  23. Morris, Camie & Jennifer L. Huck, “General Strain Theory”, in: Jay S. Albanese (Ed.), The Encyclopedia of Criminology and Criminal Justice, UK, Oxford, Blackwell Publishing Ltd., 2013.
  24. Nath, Ishan Brownell, The Food Problem and the Aggregate Productivity Consequences of Climate Change, The University of Chicago, 2019.
  25. Pereira, Débora V.S. & Martin A. Andresen & Caroline M.M. Mota, “A temporal and spatial analysis of homicides”, Journal of Environmental Psychology, Vol. 46:116-124, 2016.
  26. Robine, Jean-Marie & Siu Lan K. Cheung & Sophie Le Roy & Herman Van Oyen & Clare Griffiths & Jean-Pierre Michel & François Richard Herrmann, “Death toll exceeded 70,000 in Europe during the summer of 2003”, Comptes Rendus Biologies, Vol. 331(2):171-178, 2008.
  27. Romm, Joseph J., Climate Change: What Everyone Needs to Know, 2nd, Oxford University Press, 2018.
  28. Rotton, James, “Determinism Redux: Climate and Cultural Correlates of Violence”, Environment and Behavior, Vol. 18(3):346-368, 1986.
  29. Rotton, James & Ellen G. Cohn, “Violence is a curvilinear function of temperature in Dallas: A replication”, Journal of Personality and Social Psychology, Vol. 78(6):1074-1081, 2000.
  30. Seager, Joni, “Disasters Are Gendered: What’s New?”, in: Zinta Zommers & Ashbindu Singh (Eds.), Reducing Disaster: Early Warning Systems for Climate Change, Dordrecht, Springer Netherlands, 2014.
  31. Shen, Bing & Xiaofeng Hu & Huanggang Wu, “Impacts of climate variations on crime rates in Beijing, China”, Science of The Total Environment, Vol. 725:138190, 2020.
  32. Shinsato, Alison Lindsay, “Increasing the Accountability of Transactional Corporations for Environmental Harms: The Petroleum Industry in Nigeria”, Northwestern Journal of Human Rights, Vol. 4(1):186-209, 2005.
  33. Solivetti, Luigi M., Immigration, Social Integration and Crime: A Cross National Approach, Routledge-Cavendish, 2010.
  34. Sorokin, Pitirim Alexandrovich, Contemporary sociological theories, (Harper’s social science series), England, Oxford, Harper, 1928.
  35. Thomas, Vinod, Climate Change and Natural Disasters: Transforming Economics and Policies for a Sustainable Future, New York, Routledge, 2017.
  36. Wiseman, John, Hope and Courage in the Climate Crisis: Wisdom and Action in the Long Emergency, Cham, Springer, 2021.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 910
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 569