سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی

حسینی زیدی, سید ابوالقاسم, علی آباد شوری, هادی. (1403). نحوه برخورد با مدیون بعد از ثبوت اعسار، با تأکید بر فعل معصوم علیه السلام در دو روایت غیاث و سکونی. , 16(29), 83-100. doi: 10.30513/cjd.2023.4575.1775
سید ابوالقاسم حسینی زیدی; هادی علی آباد شوری. "نحوه برخورد با مدیون بعد از ثبوت اعسار، با تأکید بر فعل معصوم علیه السلام در دو روایت غیاث و سکونی". , 16, 29, 1403, 83-100. doi: 10.30513/cjd.2023.4575.1775
حسینی زیدی, سید ابوالقاسم, علی آباد شوری, هادی. (1403). 'نحوه برخورد با مدیون بعد از ثبوت اعسار، با تأکید بر فعل معصوم علیه السلام در دو روایت غیاث و سکونی', , 16(29), pp. 83-100. doi: 10.30513/cjd.2023.4575.1775
حسینی زیدی, سید ابوالقاسم, علی آباد شوری, هادی. نحوه برخورد با مدیون بعد از ثبوت اعسار، با تأکید بر فعل معصوم علیه السلام در دو روایت غیاث و سکونی. , 1403; 16(29): 83-100. doi: 10.30513/cjd.2023.4575.1775

نحوه برخورد با مدیون بعد از ثبوت اعسار، با تأکید بر فعل معصوم علیه السلام در دو روایت غیاث و سکونی

آموزه‌های فقه مدنی
مقاله 4، دوره 16، شماره 29، خرداد 1403، صفحه 83-100    اصل مقاله (418.17 K)
نوع مقاله: پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.30513/cjd.2023.4575.1775
نویسندگان
سید ابوالقاسم حسینی زیدی* 1؛ هادی علی آباد شوری2
1دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران
2کارشناس ارشد رشته فقه و مبانی حقوق، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران
چکیده
فعل معصوم مانند گفتارش می‌تواند ابزار بیان دین و ابلاغ رسالت قرار گیرد. دو روایت «غیاث» که حاکی از «فعل امامu» است و روایت «سکونی» که آمیخته‌ای از «قول و فعل» است، در باب «برخورد با مدیون بعد از ثبوت اعسار» در نگاه اولیه متعارض هستند و اکثر فقها درصدد جمع بین دو روایت برآمده‌اند. پژوهش حاضر با روش کتابخانه‌ای و به شیوه توصیفی ـ تحلیلی، به این نتیجه رسیده است که فقیهان با فرض تعارض بین دو روایت، عوامل مختلفی را سبب برتری روایت غیاث بر سکونی قرار داده‌اند. اما اینکه فقها اختلاف آراء درباره مدیون معسر را به اختلاف و تعارض در اخبار نسبت می‌دهند، چندان درست به نظر نمی‌رسد و لذا بین روایت غیاث و روایت سکونی تعارضی نیست تا نیاز به جمع بین آن‌ها یا ترجیح یکی بر دیگری باشد و در نتیجه بین «وجوب مهلت دادن به معسر» و «وجوب تکسب» از سمت او منافاتی وجود ندارد و روایت سکونی دلالتی بر حجر اعمال ندارد؛ بلکه بالملازمه بر «وجوب تکسب جهت ادای دین» دلالت دارد.
کلیدواژه‌ها
مدیون؛ اعسار؛ روایت غیاث؛ روایت سکونی؛ فعل معصوم علیه السلام
مراجع
  1. قرآن کریم، ترجمه ناصر مکارم شیرازی، تهران، دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی، 1380ش.
  2. آل‌عصفور، حسین بن محمد، الانوار اللوامع فی شرح مفاتیح الشرائع (للفیض)، تحقیق محسن آل‌عصفور، قم، مجمع البحوث العلمیه، بی‌تا.
  3. ابن‌ادریس حلّی، محمد بن منصور بن احمد، السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی، چاپ دوم، قم، دفتر انتشارات اسلامی،1410ق.
  4. بحرانی، یوسف بن احمد بن ابراهیم، الحدائق الناضرة فی احکام العترة الطاهره، قم، دفتر انتشارات اسلامی، 1363ش.
  5. تبریزی، جواد بن علی، اسس القضاء و الشهاده، قم، دفتر مؤلف، 1423ق.
  6. ترحینی عاملی، سیدمحمدحسن، الزبدة الفقهیة فی شرح الروضة البهیه، چاپ چهارم، قم، دار الفقه، 1427ق.
  7. حرّ عاملی، محمد بن حسن، تفصیل وسائل الشیعة الی تحصیل مسائل الشریعه، قم، مٶسسة آل البیتŒ لاحیاء التراث، 1409ق.
  8. حسینی روحانی، سیدمحمدصادق، فقه الصادق‰، قم، دار الحکمه، 1387ش.
  9. خالصی، محمدباقر، احکام المحبوسین فی الفقه الجعفری، قم، تبیان، 1393ش.
  10. سبحانی تبریزی، جعفر، نظام القضاء و الشهادة فی الشریعة الاسلامیة الغراء، قم، مؤسسه امام صادق‰، 1376ش.
  11. طباطبایی حائری، سیدعلی بن محمدعلی، ریاض المسائل فی تحقیق الاحکام بالدلائل، قم، مٶسسة آلالبیتŒ لاحیاء التراث، 1404ق.
  12. طباطبایی قمی، سیدتقی، الدلائل فی شرح منتخب المسائل، قم، کتاب‌فروشی محلاتی، 1423ق.
  13. طباطبایی قمی، سیدتقی، الغایة القصوی فی التعلیق علی العروة الوثقی، قم، کتاب‌فروشی محلاتی، 1423ق.
  14. طباطبایی قمی، سیدتقی، هدایة الاعلام الی مدارک شرائع الاحکام، قم، کتاب‌فروشی محلاتی، 1425ق.
  15. طباطبایی یزدی، سیدمحمدکاظم بن عبدالعظیم، تکملة العروة الوثقی، قم، کتاب‌فروشی داوری، 1414ق.
  16. طوسی، ابوجعفر محمد بن حسن، النهایة فی مجرد الفقه و الفتاوی، تهران، دانشگاه تهران، 1360ش.
  17. طوسی، ابوجعفر محمد بن حسن، کتاب الخلاف، قم، دفتر انتشارات اسلامی، 1407ق.
  18. عالم‌زاده نوری، محمد، استنباط حکم اخلاقی از سیره و عمل معصوم‰؛ دشواری‌های نظری و ملاحظات روش‌شناختی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، 1392ش.
  19. علامه حلّی، ابومنصور جمال‌الدین حسن بن یوسف بن مطهر اسدی، تذکرة الفقهاء، قم، مٶسسة آلالبیتŒ لاحیاء التراث، 1414ق.
  20. مجلسی اول، محمدتقی، روضة المتقین فی شرح من لایحضره الفقیه، چاپ دوم، قم، کوشانپور، 1406ق.
  21. مجلسی دوم، محمدباقر بن محمدتقی، مرآة العقول فی شرح اخبار آل الرسول، تحقیق سیدهاشم رسولی محلاتی، چاپ دوم، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1404ق.
  22. محقق سبزواری، محمدباقر بن محمدمٶمن، کفایة الفقه المشتهر بکفایة الاحکام، قم، دفتر انتشارات اسلامی، 1381ش.
  23. مقتدایی، مرتضی، «درس خارج ولایت فقیه»، جلسه 56، 26/10/1395ش.
  24. مقدس اردبیلی، احمد بن محمد، مجمع الفائدة و البرهان فی شرح ارشاد الاذهان الی احکام الایمان، قم، دفتر انتشارات اسلامی، 1403ق.
  25. موسوی خلخالی، سیدمحمدمهدی، فقه الشیعة ـ کتاب الاجاره، تهران، منیر، 1385ش.
  26. موسوی خوانساری، سیداحمد بن یوسف، جامع المدارک فی شرح المختصر النافع، تهران، مکتبة الصدوق، 1355ش.
  27. موسوی خویی، سیدابوالقاسم، المستند فی شرح العروة الوثقی، تقریر مرتضی بروجردی، بی‌جا، بی‌نا، بی‌تا.
  28. موسوی سبزواری، سیدعبدالاعلی، مهذب الاحکام فی بیان الحلال و الحرام، قم، مؤسسة المنار، 1413ق.
  29. میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمدحسن، رسائل المیرزا قمی، تهران، چاپ مرتضی رضوی، 1371ش.
  30. نجاشی، ابوالعباس احمد بن علی بن احمد بن عباس، رجال النجاشی (فهرست اسماء مصنفی الشیعه)، چاپ ششم، قم، دفتر انتشارات اسلامی، 1365ش.
  31. نجفی، محمدحسن بن باقر، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، تحقیق و تصحیح عباس قوچانی و علی آخوندی، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1410ق.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 394
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 267