مقایسه تطبیقی خلافت از نگاه شیخ صدوق و ابن عربی | ||
| آموزههای فلسفۀ اسلامی | ||
| مقاله 5، دوره 17، شماره 31، آذر 1401، صفحه 73-97 اصل مقاله (458.96 K) | ||
| نوع مقاله: علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30513/ipd.2023.4933.1416 | ||
| نویسندگان | ||
| سیدمحمدامین درخشانی (نویسنده مسئول)* 1؛ مهدی آزادپرور2 | ||
| 1دانشجوی دکتری فلسفه اسلامی، دانشگاه علامه طباطبائی | ||
| 2استادیار گروه فلسفه و کلام جامعه المصطفی العالمیه، شعبه اصفهان | ||
| چکیده | ||
| مسئله خلافت در حوزههای مختلف معارف دینی، مورد تفسیر و شرح و بسط قرار گرفته است. مطالعه تطبیقی در این دیدگاهها و ایجاد گفتمان میان آنها به ظهور آثار و نتایج جدید کمک خواهد کرد. اگرچه هم از نظر شیخ صدوق و هم در نگاه ابن عربی، خلیفه دارای دو سویۀ آسمانی و زمینی و مرجع سیاسی و علمی و معنوی جامعه بوده، جعل این منصب در عالم ظاهر به اراده الهی و خارج از انتخاب مردم است و به حسب باطن، خلیفه واسطه فیض و سبب بقای عالم به شمار می آید، اما نگرش کلامی شیخ صدوق و گرایش عرفانی ابن عربی باعث ایجاد وجوه تفارقی میان این دو دیدگاه شده است که برخی از آنها مهم و قابل توجه است؛ از جمله اینکه شیخ صدوق خلافت را برآمده از صفت الهی «الانتصاف لأولیائه من أعدائه» و برای جلوگیری از ایجاد جبر در عالم دانسته است، اما ابن عربی خلیفه را مظهر اسم جامع «اللّٰه» معرفی کرده و برای خلافت، دو مرتبه باطنی یعنی حقیقت محمدیه، و ظاهری یعنی مصادیق بشری اولیاء در نظر گرفته است. همچنین ابن عربی میان خلافت الهی و خلافت رسول تفکیک کرده و خلیفة اللّٰه را به عنوان مرجع سیاسی و علمی معرفی نموده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شیخ صدوق؛ ابن عربی؛ خلافت؛ ولایت | ||
| مراجع | ||
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 463 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 293 |
||
