سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی

صادقی مقدم, سید امیرعلی, روستایی صدرآبادی, حمید. (1404). تحلیل مبانی نفوذ شهادت ذی‌نفع؛ مطالعۀ موردی: شهادت اجیر به نفع مستأجر. , 17(32), 189-219. doi: 10.30513/cjd.2024.6153.1972
سید امیرعلی صادقی مقدم; حمید روستایی صدرآبادی. "تحلیل مبانی نفوذ شهادت ذی‌نفع؛ مطالعۀ موردی: شهادت اجیر به نفع مستأجر". , 17, 32, 1404, 189-219. doi: 10.30513/cjd.2024.6153.1972
صادقی مقدم, سید امیرعلی, روستایی صدرآبادی, حمید. (1404). 'تحلیل مبانی نفوذ شهادت ذی‌نفع؛ مطالعۀ موردی: شهادت اجیر به نفع مستأجر', , 17(32), pp. 189-219. doi: 10.30513/cjd.2024.6153.1972
صادقی مقدم, سید امیرعلی, روستایی صدرآبادی, حمید. تحلیل مبانی نفوذ شهادت ذی‌نفع؛ مطالعۀ موردی: شهادت اجیر به نفع مستأجر. , 1404; 17(32): 189-219. doi: 10.30513/cjd.2024.6153.1972

تحلیل مبانی نفوذ شهادت ذی‌نفع؛ مطالعۀ موردی: شهادت اجیر به نفع مستأجر

آموزه‌های فقه مدنی
مقاله 6، دوره 17، شماره 32، دی 1404، صفحه 189-219    اصل مقاله (780.08 K)
نوع مقاله: پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.30513/cjd.2024.6153.1972
نویسندگان
سید امیرعلی صادقی مقدم* 1؛ حمید روستایی صدرآبادی2
1دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشگاه میبد، یزد، ایران.
2استادیار، گروه حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشگاه میبد، یزد، ایران.
چکیده
برای قرار گرفتن شاهد به‌عنوان دلیل اثبات دعوا، فقها وجود شرایط شرعی مورد نظر شاهد را ضروری دانسته‌اند. یکی از شرایط، عدم اتهام است. از جمله افرادی که شهادت، او را در مظان اتهام سودجویی قرار می‌دهد اجیر است که موجب شد در ثغور اعتبار چنین شهادتی، میان فقها اختلاف‌نظر باشد. فقهای متقدم را عقیده بر عدم پذیرش شهادت اجیر است، لکن اعتقاد فقهای متأخر بر پذیرش شهادت اجیر است. قانون‌گذار نیز رویۀ مبهمی را اتخاذ کرده است. جستار حاضر برای پایان دادن به ابهام، از منابع کتابخانه‌ای با شیوۀ توصیفی - تحلیلی به گردآوری اطلاعات در راستای تحلیل مبانیِ ارائه‌شده مبادرت کرد، اما ملاکی در رد شهادت ذی‌نفع یافت نشد و تنها ملاک مستخرج، آن است که اجیر با ادای شهادت، بر یکی از طرفین دعوا منقلب گردد، کأنّه خود، یکی از طرفین دعوا شمرده شود؛ در این صورت با احراز عدالت نیز عنوان شاهد بر او صدق نمی‌کند. می‌توان اعتقاد داشت با احراز عدالت، قید ذی‌نفع نبودن در مادۀ ۱۷۷ قانون مجازات، زاید است. بنابراین مبنای ارزش‌گذاری ادله، دادرس قرار می‌گیرد؛ دادرس تشخیص می‌دهد دلیل [در مثال شهادت] تا چه میزان از اعتبار شرعی مورد نظر شارع برخوردار است، هرچند مفید علم نباشد.
کلیدواژه‌ها
قانون مجازات اسلامی؛ دلیل اثبات دعوا؛ شهادت اجیر؛ جرح و تعدیل؛ ذی‌نفع
مراجع
قرآن کریم.

  1. ابن‌ادریس حلی، محمد. (1390ش). السرائر. قم: انتشارات اسلامی.
  2. اردبیلی، احمد. (1403ق). مجمع‌الفائده و البرهان. قم: انتشارات اسلامی.
  3. امین، سیده نصرت. (1361ش). مخزن العرفان. تهران: نهضت زنان مسلمان.
  4. انصاری، سید مرتضی. (1415ق). الانتصار فی ‌انفرادات الامامیه. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  5. انصاری، محمدعلی. (1420ق). الموسوعة الفقهیة المیسره. قم: مجمع‌الفکر.
  6. بهرامی، بهرام. (1400ش). بایسته‌های ادله اثبات. تهران: انتشارات نگاه بینه.
  7. جعفری لنگرودی، محمدجعفر. (1376ش). دایرة المعارف حقوق. تهران: امیرکبیر.
  8. جعفری لنگرودی، محمدجعفر. (1387ش). ترمینولوژی حقوق. تهران: گنج دانش.
  9. حسینی شیرازی، سید محمد. (1407ق). الفقه- موسوعه استدلالیه فی فقه الاسلامیه. قم: مؤسسه الفکر الاسلامی.
  10. حلبی، ابوالصلاح. (1403ق). الکافی فی الفقه. اصفهان: مکتبة الامام امیرالمؤمنین(ع).
  11. حلی، ابن‌ادریس. (1410ق). السرائر‌الحاوی لتحریر الفتاوی. قم: مؤسسه نشر اسلامی.
  12. خوانساری، محمد. (1402ش). منطق صوری. تهران: انتشارات دیدار.
  13. خوئی، سید ابوالقاسم. (1422ق). مبانی‌تکملة المنهاج. قم: مؤسسه آثار امام خویی.
  14. رازی، ابوالفتوح. (1407ق). روض‌الجنان و روح الجنان. بی‌جا: بی‌نا.
  15. سبزواری، سید عبدالاعلی. (1388ش). مهذب الاحکام فی بیان حلال و الحرام. قم: دار التفسیر.
  16. سجادی، سیدجعفر. (1375ش). فرهنگ علوم. تهران: انتشارات امیرکبیر.
  17. سجادی‌نژاد. سید احمد. (1391ش). ادای شهادت در فقه و حقوق ایران و چند کشور غربی و عربی. آموزه‌های فقه مدنی، 4(6)، ص139-158.
  18. صادقی مقدم، سید امیرعلی. (1398ش). بررسی رد رسیدگی به پرونده از سوی دادرس به استناد علم از راه‌های غیرمعتبر. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، به راهنمایی دکتر اردوان ارژنگ، دانشگاه میبد-یزد.
  19. صدوق، محمد بن علی بن بابویه. (1413ق). من‌ لا یحضره ‌الفقیه. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  20. طباطبایی یزدی، سید محمدکاظم. (1387ش). العروة الوثقی. تهران: مطبعه الحیدری.
  21. طباطبایی، سید محمدحسین. (1374ش). المیزان. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  22. طبرسی، فضل بن حسن. (1415ق). مجمع ‌البیان، بیروت: مؤسسه الأعلمی.
  23. طوسی، محمد بن حسن. (1387ش). المبسوط فی فقه الامامیه. تهران: مکتبه المرتضویه.
  24. طوسی، محمد بن حسن. (1390ش). الاستبصار. تهران: دار الکتب.
  25. طوسی، محمد بن حسن. (1400ق). النهایه فی مجرد فقه ‌و الفتاوی. بیروت: دار الکتب.
  26. طوسی، محمد بن حسن. (1407ق). تهذیب‌ الاحکام. تهران: دار الکتب.
  27. طیب، عبدالحسین. (1378ش). أطیب البیان. تهران: انتشارات اسلام.
  28. عاملی، زین‌الدین بن علی (شهید ثانی). (1410ق). الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة. قم: انتشارات داوری.
  29. عاملی، زین‌الدین بن علی (شهید ثانی). (1413ق). مسالک الأفهام. قم: مؤسسه معارف اسلامی.
  30. عاملی، شمس‌الدین محمد بن مکی (شهید اول). (1411ق). اللمعه الدمشقیه. تهران: انتشارات قدس.
  31. عاملی، شمس‌ الدین محمد بن مکی (شهید اول). (1412ق). الدروس ‌الشرعیه فی فقه الامامیه. قم: انتشارات جامعه مدرسین.
  32. عاملی، محمد بن حسن (شیخ حر). (1409ق). وسایل الشیعه. قم: مؤسسه آل‌البیت.
  33. قرائتی، محسن. (1388ش). تفسیر نور. تهران: مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن.
  34. قریشی، سید علی‌اکبر. (1374ش). تفسیر احسن الحدیث. تهران: بنیاد بعثت.
  35. کاتوزیان، ناصر. (1401ق). اثبات و دلیل اثبات. تهران: میزان.
  36. کلینی، محمد. (1407ق). الکافی، قم: دار الکتب الاسلامیه.
  37. لنکرانی، محمد فاضل. (1420ق). تفضیل الشریعه. قم: انتشارات مرکز فقهی ائمه اطهار.
  38. لوئیس، معلوف. (1907م). فرهنگ المنجد. بیروت: دار المشرق.
  39. مرقیس، سلیمان. (1981م). اصول اثبات و اجرائه فی‌المواد المدینه فی قانون المصر مقارناً تنظیمات سایر بلاد العربیه. قاهره: عالم الکتب.
  40. مغنیه، محمدجواد. (1404ق). فقه الامام الصادق(ع). بیروت: دار الجواد.
  41. موسوی خمینی، سید روح‌الله. (1379ش). تحریرالوسیله. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
  42. نجفی، محمدحسن. (1362ق). جواهر الکلام. بیروت: دار الاحیاء التراث العربی.
  43. نراقی، احمد. (1415ق). مستند الشیعه. قم: مؤسسه آل البیت.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 1,267
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 195