سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی

پارسا, حامد. (1403). تأملی بر ضرورت و استمرار شکایت در جرائم منافی عفت(موضوع مادۀ 102 قانون آیین دادرسی کیفری). , 21(27), 59-82. doi: 10.30513/cld.2024.5311.1863
حامد پارسا. "تأملی بر ضرورت و استمرار شکایت در جرائم منافی عفت(موضوع مادۀ 102 قانون آیین دادرسی کیفری)". , 21, 27, 1403, 59-82. doi: 10.30513/cld.2024.5311.1863
پارسا, حامد. (1403). 'تأملی بر ضرورت و استمرار شکایت در جرائم منافی عفت(موضوع مادۀ 102 قانون آیین دادرسی کیفری)', , 21(27), pp. 59-82. doi: 10.30513/cld.2024.5311.1863
پارسا, حامد. تأملی بر ضرورت و استمرار شکایت در جرائم منافی عفت(موضوع مادۀ 102 قانون آیین دادرسی کیفری). , 1403; 21(27): 59-82. doi: 10.30513/cld.2024.5311.1863

تأملی بر ضرورت و استمرار شکایت در جرائم منافی عفت(موضوع مادۀ 102 قانون آیین دادرسی کیفری)

آموزه‌های حقوق کیفری
مقاله 3، دوره 21، شماره 27، تیر 1403، صفحه 59-82    اصل مقاله (883.71 K)
نوع مقاله: پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.30513/cld.2024.5311.1863
نویسنده
حامد پارسا*
طلبۀ سطح 4 حوزۀ علمیۀ قم، قم، ایران.
چکیده
مادۀ 102 قانون آیین دادرسی کیفری، تحقیق و تجسس در جرائم منافی عفت را ممنوع می‌داند، مگر به شرط وجود شاکی خصوصی در این جرائم. اما سؤال این است که مبنای این جواز چیست و اشتراط وجود شکایت، به‌صورت شرط ابتدایی است یا شرط استمراری؟ به عبارت دیگر، در پرونده‌های متعددی در ابتدای امر، شکایت وجود دارد، اما در اثنای تحقیقات، به دلایل مختلفی، شکایت منتفی می‌شود ولی تکلیف مقام قضایی روشن نیست که باید تحقیقات را متوقف کند یا می‌تواند به تحقیق ادامه دهد، زیرا قانون ابهام دارد. با توجه به این‌که این امر از یک طرف، به تکلیف مقام قضایی مربوط می‌شود و از طرف دیگر، به حکم شرعی تجسس و ورود به حریم خصوصی دیگران، رفع این ابهام ضروری است. شایان ذکر است که پژوهشی برای پاسخ به این سؤال انجام نشده است. این مقاله به روش توصیفی – تحلیلی، ابتدا به مبانی فقهی جواز تجسس به درخواست شاکی و تأملات آن می‌پردازد و سپس با استناد به ادلۀ معتبر اصولی و حقوقی، بیان می‌کند که شرط وجود شاکی در مادۀ 102، به‌صورت شرط استمراری است، در نتیجه، مقام قضایی با منتفی شدن شکایت در حین تحقیقات و قبل از اثبات جرم، باید تحقیقات را متوقف کند. همچنین ادله‌ای که برای جواز ادامۀ تحقیقات مورد استناد قرار می‌گیرد، بررسی می‌شود.
کلیدواژه‌ها
شکایت در منافیات عفت؛ تجسس با انتفاء شکایت در مادۀ 102؛ استمرار شکایت در مادۀ 102؛ جایگاه شاکی در مادۀ 102؛ شرط وجود شاکی در مادۀ 102.102
مراجع
  1. آخوند خراسانى، محمدکاظم بن حسین. (1409ق). کفایة الأصول. قم: آل البیت(ع).
  2. ابن‌ادریس حلى، محمد. (1410ق). السرائر الحاوی لتحریر الفتاوى. قم: دفتر انتشارات اسلامى.
  3. اردبیلى، سید عبدالکریم موسوى. (1427ق). فقه الحدود والتعزیرات. قم: مؤسسة النشر لجامعة المفید(ره).
  4. اردبیلى، سید عبدالکریم موسوى. (1423ق)، فقه القضاء. قم: بی‌نا.
  5. اردبیلی، محمدعلی. (1401ش). حقوق جزای عمومی. تهران: نشر میزان.
  6. آقایی، مهدی. (1402ش). رسیدگی به جرائم منافی عفت. تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوۀ قضائیه.
  7. انصارى، مرتضى. (1416ق). فرائد الأصول. قم: مؤسسة النشر الإسلامی.
  8. بنی‌اسدی، عبدالکریم؛ انصاری، ولی‌الله. (1401ش). بزه‌دیدگان شاکی در جرائم منافی عفت. آموزه‌های حقوق کیفری، 19(23)، 55-88. https://doi.org/10.30513/cld.2023.3805.1604
  9. پارسا، حامد. (1400ش). حق تحقیق نیروی انتظامی در اعمال منافی عفت از دیدگاه فقه امامیه. تهران: پژوهشگاه قوۀ قضائیه.
  10. پارسا، حامد. (1395ش). حق تحقیق نیروی انتظامی در اعمال منافی عفت از منظر فقه امامیه. رسائل، 3(7)، 11-33.
  11. خالقی، علی. (1402ش). نکته‌ها در قانون آئین دادرسی کیفری. تهران: شهر دانش.
  12. خرازی، سید محسن. (1380ش). کاوشی در حکم فقهی تجسس. فقه اهل بیت(ع)، 7(26)، 142-52.
  13. خویى، سید ابوالقاسم. (1422ق). مبانی تکملة المنهاج. قم: مؤسسة إحیاء آثار الإمام الخوئی(ره).
  14. سامانۀ ملی آرای قضایی. https://ara.jri.ac.ir/
  15. سبحانى، جعفر. (1424ق). إرشاد العقول إلى مباحث الأصول. قم: مؤسسۀ امام صادق(ع).
  16. شاهرودی، سید محمود. (1375). علم قاضی. فقه اهل بیت(ع)، 2(8)، 15-35.
  17. شاهرودی، سید محمود. (1376). علم قاضی (2). فقه اهل بیت(ع)، 3(9)، 55-111.
  18. شعیب، محمدمهدی. (1395ش). تحلیل فقهی مادۀ 102 آیین دادرسی کیفری با تأکید بر مفهوم و مصادیق شاکی خصوصی. رسائل، 3(8)، 67-88.
  19. شهید ثانى، زین‌الدین بن على عاملی. (1413ق). مسالک الأفهام إلى تنقیح شرائع الإسلام. قم: مؤسسة المعارف الإسلامیة.
  20. عابدی، احمدرضا. (1403ش). آیین دادرسی کیفری. تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوۀ قضائیه.
  21. علامه حلى، حسن بن یوسف. (1420ق). تحریر الأحکام الشرعیة على مذهب الإمامیة. قم: مؤسسۀ امام صادق(ع).
  22. فخرالمحققین، محمد بن حسن حلی. (1387ق). إیضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد. قم: اسماعیلیان.
  23. کلینى، محمد بن یعقوب. (1407ق). الکافی. تهران: دار الکتب الإسلامیة.
  24. گلپایگانى، سید محمدرضا. (1412ق). الدر المنضود فی أحکام الحدود. قم: دار القرآن الکریم.
  25. لنکرانى، محمد فاضل. (1381ش). اصول فقه شیعه. قم: مرکز فقهی ائمۀ اطهار(ع).
  26. لنکرانى، محمد فاضل. (1420ق). تفصیل الشریعة فی شرح تحریر الوسیلة - القضاء والشهادات. قم: مرکز فقهى ائمۀ اطهار(ع).
  27. لنکرانى، محمد فاضل. (1422ق). تفصیل الشریعة فی شرح تحریر الوسیلة – الحدود. قم: مرکز فقهى ائمۀ اطهار(ع).
  28. محقق حلی، جعفر بن حسن حلی. (1408ق). شرائع الإسلام فی مسائل الحلال والحرام. قم: اسماعیلیان.
  29. مکارم شیرازى، ناصر. (1427ق). استفتاءات جدید. قم: انتشارات مدرسۀ امام على بن ابى‌طالب(ع).
  30. نائینى، محمدحسین. (1352ش). أجود التقریرات. قم: مطبعة العرفان.
  31. نجفى، محمدحسن. (1404ق). جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 851
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 329