سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی

جاور, حسین, صبوری, متین. (1404). سازوکار حمایت از حقوق اکثریت در رژیم بازسازی آپارتمان‌های فرسوده. , 17(32), 77-119. doi: 10.30513/cjd.2025.6245.1984
حسین جاور; متین صبوری. "سازوکار حمایت از حقوق اکثریت در رژیم بازسازی آپارتمان‌های فرسوده". , 17, 32, 1404, 77-119. doi: 10.30513/cjd.2025.6245.1984
جاور, حسین, صبوری, متین. (1404). 'سازوکار حمایت از حقوق اکثریت در رژیم بازسازی آپارتمان‌های فرسوده', , 17(32), pp. 77-119. doi: 10.30513/cjd.2025.6245.1984
جاور, حسین, صبوری, متین. سازوکار حمایت از حقوق اکثریت در رژیم بازسازی آپارتمان‌های فرسوده. , 1404; 17(32): 77-119. doi: 10.30513/cjd.2025.6245.1984

سازوکار حمایت از حقوق اکثریت در رژیم بازسازی آپارتمان‌های فرسوده

آموزه‌های فقه مدنی
مقاله 3، دوره 17، شماره 32، دی 1404، صفحه 77-119    اصل مقاله (821.35 K)
نوع مقاله: پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.30513/cjd.2025.6245.1984
نویسندگان
حسین جاور* 1؛ متین صبوری2
1دانشیار، گروه حقوق خصوصی، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2دانشجوی کارشناسی ارشد رشتۀ حقوق نفت و گاز، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
چکیده
از جمله مشکلات زندگی در مجتمع‌های آپارتمان‌ها، مواجهه با بیم خرابی آن است. به دلیل نبود رژیم حقوقی منسجم در حل مناقشات مبتنی بر اشاعه، بررسی دراین‌باره ضروری به نظر می‌رسد. در فرض وجود خطر مالی و جانی ناشی از فرسودگی ساختمان، به‌موجب تأسیس کلی و مبهم ماده 13 قانون تملک آپارتمان‌ها، اکثریت می‌توانند با تهیه مسکن مناسب برای اقلیت، تجویز بازسازی را از دادگاه درخواست کنند. مشکلات متعددی در این امر، فراروی اکثریت قرار دارد که به دلیل سکوت قانون‌گذار در بسیاری از موارد، ابهام قانون و تزاحم‌های موجود، لازم است سازوکار مناسب برای حمایت از حق اکثریت در فرایند بازسازی، بررسی شود. در پرتو روش تفسیر منطقی، به‌جای تفسیر لفظی، تحلیل ماهیت حق اکثریت و تضمین‌های منطقی اعمال حق، روش‌های حل تزاحم ملاکی، مبتنی بر ضابطۀ الاهم فالاهم، دفع افسد به فاسد، حفظ نظام معیشت و برخی قراین مقامی و اخذ ملاک، معلوم شد، حق اکثریت در تزاحم با اقلیت، در مواردی از جمله، حق بر قراردادِ جمعیِ بازسازی، درخواست تجدید بنا، خروج از اکثریت و اقالۀ آن (دست‌کم قبل از ضرر شدن آن)، مشارکت با ثالث (قرارداد با سازنده)، کارسازی اقدام‌های ضروری (اخذ پروانه، تخریب و..)، افزایش بنا، ممانعت از اقدامات ضرری اقلیت و ثالث، مطالبۀ هزینه‌ها، اجرت‌المثل و قیمت اموال مصرف‌شده در فرایند بازسازی، حق وثیقۀ عینی قانونی (حکمیِ) اکثریت بر واحد بازسازی‌شده برای استیفای طلب، حق حبس اکثریت نسبت به تحویل ملک بازسازی‌شده، زمینه دارد که به دلیل عدم بیان قانونی و فقدان رویه قضایی مناسب، افزون بر هفت مورد به‌عنوان پیشنهاد اصلاح قانون مطرح شده است.
کلیدواژه‌ها
اقلیت؛ اکثریت سرمایه‌ای؛ بازسازی؛ تزاحم؛ تضمینات حق؛ حق عینی؛ خطر مالی یا جانی
مراجع
  1. اصفهانی، محمدحسین. (1418ق). حاشیه کتاب المکاسب، (تصحیح عباس محمد آل‌سباع قطیفی). قم: نشر انوار الهدی.
  2. امامی، سید حسن. (۱۳۸۵ش). حقوق مدنی. تهران: گنج دانش.
  3. ایزانلو، محسن؛ میرشکاری، عباس. (1391ش). طلب ممتاز. دیدگاه‌های حقوق قضایی. 17(60)، ص37-68. http://jlviews2.ujsas.ac.ir/article-1-82-fa.html
  4. بجنوردی، سید محمدحسن. (1419ق). القواعد الفقهیه. قم: نشر الهادی.
  5. بحرانی، محمدسند. (1426ق). أسس النظام السیاسی عند الامامیه. قم: مکتبة الفدک.
  6. بهبهانی، محمدباقر. (1424ق). مصابیح السلام. قم: مؤسسه وحید بهبهانی.
  7. پارساپور، محمدباقر؛ تفرشانی، محمدعیسی. (1388ش). نظریه عمومی حق حبس در تعهدات متقابل. حقوق تطبیقی، 0(17)، ص3-22.
  8. تفتازانی، مسعود. (1388ق). المطول: شرح تلخیص مفتاح. تهران: انتشارات کوخ.
  9. جزایری، سید حمید؛ عشایری منفرد، محمد. (1390ش). قلمرو مصلحت و عدالت در تزاحم احکام و حقوق زنان، مطالعات راهبردی زنان، 14(54)، 7-58.
  10. جعفری لنگرودی، محمدجعفر. (1386ش). حقوق خانواده. تهران: گنج دانش.
  11. جعفری لنگرودی، محمدجعفر. (1392ش). ترمینولوژی حقوق. تهران: گنج دانش.
  12. جعفری لنگرودی، محمدجعفر. (1396ش). حقوق اموال. تهران: گنج دانش.
  13. جمعی از محققان. (1389ش). فرهنگ‌نامه اصول فقه. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
  14. خراسانی (آخوند)، محمدکاظم. (1446ق)، کفایة الاصول، قم: مجمع الفکر الاسلامی.
  15. خراسانی، محمدکاظم. (1407ق). فواید الاصول. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
  16. خمینی، سید روح‌الله. (1378ش). صحیفه نور. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
  17. خمینی، سیدروح الله (1368ق)، البیع، قم: مؤسسه اسماعیلیان
  18. خورسندیان، محمدعلی؛ شراعی، الهام. (1395ش). مبانی قاعده نفی اختلال نظام در فقه اسلامی و حقوق موضوعه. فقه و مبانی حقوق اسلامی (مقالات و بررسی‌ها)، 49(1)، ص83-104. https://doi.org/10.22059/jjfil.2016.60144
  19. خویی، سید ابوالقاسم (1410ق)، محاضرات فی اصول الفقه، (تقریر محمد اسحاق فیاض) قم: انتشارات انصاریان
  20. شاهرودی، سید محمود. (1426ق). فرهنگ فقه. قم: مؤسسه دایرة المعارف اسلامی.
  21. صدر، محمد باقر. (1429ق). دروس فی علم الاصول. قم: دار الصدر.
  22. صفایی، سید حسین. (1397ش). قواعد عمومی قراردادها. تهران: میزان.
  23. طباطبایی یزدی، سید محمدکاظم. (1423ق). حاشیه علی المکاسب. قم: دار المصطفی.
  24. طجرلو، رضا؛ شعبانی، هادی. (1393ش). وثیقۀ شناور در نظام حقوقی کامن‌لا. مطالعات حقوق تطبیقی، 5(1)، ص201-227. https://doi.org/10.22059/jcl.2014.51535
  25. عاملی، شهید ثانی زین‌الدین. (1416ق). مسالک الافهام. قم: مؤسسه معارف اسلامی.
  26. علیدوست، ابوالقاسم. (1387ش). فقه و مصلحت. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
  27. علیدوست، ابوالقاسم؛ حسینعلی، بای. (1391ش). معیار ضمان، فقه اهل‌بیت(علیهم السلام)، 18(70-71). ص48-105. https://www.sid.ir/paper/90877/fa
  28. عیسائی تفرشی، محمد؛ نصیری، مرتضی؛ شهبازی‌نیا، مرتضی؛ شکری فریده. (1389ش). وثیقه شناور در نظام حقوقی آمریکا و ایران. پژوهش‌های حقوق تطبیقی. ۱۴(۲)، ص۱۹۵-۲۲۱.
  29. فتوحی‌راد، رضا؛ عابدی، محمد؛ خدابخشی، عبدالله. (1400ش). حق حبس در اجرای تعهدات متقابل. مطالعات حقوق خصوصی، 51(4)، ص783-805. https://doi.org/10.22059/jlq.2022.316938.1007488
  30. کاتوزیان، ناصر. (1402ش). قواعد عمومی قراردادها. تهران: گنج دانش.
  31. کرکی، محقق ثانی علی بن عبدالعالی. (1411ق). جامع المقاصد. بیروت: مؤسسه آل البیت علیهم السلام.
  32. مراغی، میرعبدالفتاح. (بی‌تا). العناوین. قم: مؤسسة النشر الاسلامی.
  33. مطهری، مرتضی. (1377ش). اسلام و مقتضیات زمان. تهران: صدرا.
  34. مکارم شیرازی، ناصر. (1382ق). القواعد الفقهیة. قم: انتشارات علی بن ابی‌طالب(ع).
  35. مکارم شیرازی، ناصر. (1415ق). انوار الفقاهة. قم: مدرسه امام علی(ع).
  36. مکارم شیرازی، ناصر. (1422). بحوث فقهیة هامة. قم: انتشارات مدرسه امام علی بن ابی‌طالب(ع).
  37. مولائی، یوسف؛ حاجی‌پور، مرتضی. (1397ش). اساسی‌سازی حقوق خصوصی. پژوهش حقوق عمومی، 20(61)، ص209-234. https://doi.org/10.22054/qjpl.2018.24710.1606
  38. میرشکاری، عباس. (1395ش). وثیقه حکمی. پژوهشنامه حقوق اسلامی، 17(2). ص127-147. https://doi.org/10.30497/law.2016.1960
  39. نائینی، میرزا محمدحسین. (1418ق). منیة الطالب فی شرح المکاسب، (تقریرات میرزا محمدحسین نائینی به قلم موسی خوانساری). قم: ‌النشر الاسلامی.
  40. ولایتی، محسن. (1394ش). مبانی فقهی حفظ نظام در اندیشه امام خمینی(ره)، نشریه علمی پژوهشی مطالعات انقلاب اسلامی، 12(42)، ص108. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.20085834.1394.12.42.6.5
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 469
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 388