سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی

شریفی, محسن. (1403). تأملی بر رویکرد لایحۀ اصلاح باب پنجم قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) راجع به جعل و استفاده از سند مجعول. , 21(28), 177-204. doi: 10.30513/cld.2025.6425.2073
محسن شریفی. "تأملی بر رویکرد لایحۀ اصلاح باب پنجم قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) راجع به جعل و استفاده از سند مجعول". , 21, 28, 1403, 177-204. doi: 10.30513/cld.2025.6425.2073
شریفی, محسن. (1403). 'تأملی بر رویکرد لایحۀ اصلاح باب پنجم قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) راجع به جعل و استفاده از سند مجعول', , 21(28), pp. 177-204. doi: 10.30513/cld.2025.6425.2073
شریفی, محسن. تأملی بر رویکرد لایحۀ اصلاح باب پنجم قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) راجع به جعل و استفاده از سند مجعول. , 1403; 21(28): 177-204. doi: 10.30513/cld.2025.6425.2073

تأملی بر رویکرد لایحۀ اصلاح باب پنجم قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) راجع به جعل و استفاده از سند مجعول

آموزه‌های حقوق کیفری
دوره 21، شماره 28، دی 1403، صفحه 177-204    اصل مقاله (935.81 K)
نوع مقاله: پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.30513/cld.2025.6425.2073
نویسنده
محسن شریفی*
استادیار، گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
چکیده
تازه‌های لایحۀ جدید مجازات اسلامی پیرامون جعل و استفاده از سند مجعول درخور و شامل شناسایی نمود‌های بیشتری از این جرم و رفتارهای وابسته، گونه‌بندی منطقی بزه‌کاران حقیقی و حقوقیِ آن، تبیین دقیق‌تر جعل معنوی، الحاق قلب و تخدیش سکه به حوزۀ جعل، یک‌کاسه کردن احکام ناظر به جعل اسکناس توأم با تغییرهایی و اصلاح کمیت و کیفیت برخی از ضمانت اجراهاست. با وجود این، دگرگونی صورت‌گرفته، به‌تمامی، رفع‌کنندۀ نقص‌های مقرره‌های پیشین نیست، چه به‌رغم ضرورت، از جرم‌انگاری برخی اعمالِ خلاف مصالح عمومیِ مرتبط با جعل، نظیر حمل و نگهداری اسناد و اشیای مجعول و به‌‌طور خاص پول و ارز و نیز ساخت، نگهداری و خریدوفروش ادوات مربوط به این‌ اقدام غفلت ورزیده شده است. همچنین، بر مداخلۀ اشخاص حقوقی در این قلمرو، به‌صورت نارسا و تنها در زمینۀ نقض قواعد و اخلاق پژوهش تأکید شده است. آن‌جا که نیز گریزی به جعل معنوی منتسب به پرسنلِ نهادهای حاکمیتی زده شده است، از مقرره‌ و ضمانت اجرای افتراقی بی‌بهره است. به هر رو، این‌ پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از اطلاعات کتابخانه‌ای، وجه‌های مثبت و منفی رویکرد لایحۀ مزبور را به بحث گذاشته است.
کلیدواژه‌ها
لایحۀ تعزیرات؛ جعل؛ گونه‌های جعل؛ صورت‌بندی جاعلان؛ ضمانت اجرا
مراجع
  1. بارانی، محمد. (1403ش). جعل و تزویر در قانون و رویۀ قضایی ایران. تهران: مرکز آموزش قوه قضائیه.
  2. پاسبان، محمدرضا. (1402ش). حقوق شرکت‌های تجاری. تهران: سمت.
  3. پیمانی، ضیاء‌الدین. (1392ش). جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی. تهران: میزان.
  4. حاجی‌ده‌آبادی، احمد؛ گل‌محمدی شورکی، علیرضا. (1399ش). جعل مفادی، در نظام کیفری ایران با تأکید بر رویۀ قضایی، مطالعات علوم سیاسی. حقوق و فقه، 6(4)، 246-228. https://civilica.com/doc/1502192/
  5. حیدری، پوریا. (1401ش). نکته‌ها در حقوق جزا. تهران: چتر دانش.
  6. جعفری، مجتبی. (1395). مبانی و اصول مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی در قانون مجازات اسلامی. پژوهشنامۀ حقوق کیفری، 2، ص7-32. https://jol.guilan.ac.ir/article_2028.html
  7. زراعت، عباس. (1394ش). شرحی بر قانون مجازات اسلامی. تهران: ققنوس.
  8. زیرائی، محمدحسن؛ موسوی، سید ابراهیم؛ مرادی، سید فاطمه. (1402ش). شرح جامع حقوق قانون مجازات اسلامی. تهران: کتاب آوا.
  9. ساریخانی، عادل. (1384ش). جرایم علیه امنیت و آسایس عمومی. قم: دانشگاه قم.
  10. سالاری شهربابکی، میرزا مهدی. (1393ش). جعل و تزویر. تهران: جنگل.
  11. ستاری، بهزاد. (1403ش). شرح جامع حقوق جزای اختصاصی. تهران: ارشد.
  12. سلیمان‌پور، محمد. (1396ش). جعل اسناد در حقوق ایران. تهران: سمت.
  13. شاکری، ابوالحسن؛ رضایی سراجی، زهرا. (1393ش). تقلب در جعل اسناد. مجلۀ تحقیقات حقوقی، 65، ص161-186. https://lawresearchmagazine.sbu.ac.ir/article_56151.html
  14. شیری، عباس. (1401ش). جعل و تزویر. تهران: میزان.
  15. صادقی، سالار. (1401ش). مبانی مسئولیت کیفری دولت. تهران: مجد.
  16. غلامی، علی. (1402ش). حقوق جزای عمومی. تهران: میزان.
  17. فضلی، امیر. (1401ش). تحلیل جزایی عناصر سازندۀ جرم جعل و استفاده از سند مجعول در نظام کیفری ایران. رهیافت‌های نوین در مطالعات اسلامی، 12، ص283-314. https://civilica.com/doc/1880158/
  18. کامفر، بهداد. (1403ش). دورۀ پیشرفتۀ حقوق جزا. تهران: اندیشۀ نوین پژوهش.
  19. کوشا، ارسلان. (1381ش). مطالعۀ تطبیقی جرم جعل معنوی اسناد در حقوق جزای ایران و فرانسه. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه امام صادق(ع). تهران.
  20. گرایلی، محمدباقر. (1389ش). بررسی جعل و تخریب و اخلال رایانه‌ای. آموزه‌های حقوقی، 14، ص159-188. https://cld.razavi.ac.ir/article_872.html
  21. گلشنی، محمد؛ میرسعیدی سید منصور؛ غلامی، حسین. (1401ش). سیاست جنایی ایران در پیشگیری از جعل اسناد خودرو با رویکرد انتظامی. جامعه‌شناسی سیاسی ایران، 5 (10)، ص1285-1300. https://doi.org/10.30510/psi.2022.322126.2889
  22. مصلایی، علیرضا. (1383ش). جعل و تزویر در حقوق کیفری ایران. تهران: ناشر سوم.
  23. معاونت منابع انسانی و امور فرهنگی دادگستری استان تهران. (1403ش). رویۀ قضایی محاکم استان تهران. تهران: انتشارات دادگستری کل تهران.
  24. منصور بستانی، علی‌جواد. (1401ش). آثار جعل رایانه‌ای در حقوق ایران و فرانسه. حقوق و علوم‌جزا، 24، ص112-125. https://joce.ir/user/articles/2859
  25. منصورآبادی، عباس. (1403ش). حقوق جزای عمومی 2. تهران: میزان.
  26. منصورآبادی، عباس؛ فتحی، محمدجواد. (1402ش). جعل و تزویر و جرایم وابسته. تهران: سمت.
  27. میرکمالی، سید علیرضا؛ عباس‌زاده امیرآبادی، احسان. (1393ش). تحلیل جرم جعل مفادی، آموزه‌های حقوق کیفری. 8، ص207-241. https://cld.razavi.ac.ir/article_688.html
  28. میرمحمدصادقی، حسین. (1403ش). جرایم علیه مصالح عمومی کشور. تهران: میزان.
  29. همتی، مجتبی. (1400ش). قلمرو شمول و استثنائات قانون مدیریت و خدمات کشوری و قانون کار؛ چالش‌ها و راهکارها. پژوهش‌های نوین حقوق اداری، 4 (11)، 243-273. https://doi.org/10.22034/mral.2022.539410.1193
  30. https://davoudabadi.ir/page/4361250
  31. https://davoudabadi.ir/p/3052789
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 380
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 319