امکانسنجی تسری حکم توارث در مرگهای مجهولالزمان به تصادفات رانندگی؛ رویکردی تطبیقی در حقوق ایران و فرانسه | ||
| آموزههای فقه مدنی | ||
| مقاله 1، دوره 17، شماره 32، دی 1404، صفحه 11-42 اصل مقاله (791.41 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30513/cjd.2025.6756.2041 | ||
| نویسندگان | ||
| سیده ریحانه رضاییان1؛ محمدرسول آهنگران* 2؛ محمد جعفری هرندی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری، رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکدهٔ حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. | ||
| 2استاد، گروه الهیات و معارف اسلامی، پردیس فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران. | ||
| 3دانشیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکدهٔ علوم انسانی، واحد یادگار امام خمینی(ره)، دانشگاه آزاد اسلامی، شهر ری، ایران. | ||
| چکیده | ||
| بر اساس قاعدۀ اولیه، تحقق ارث منوط به احراز حیات وارث در زمان وفات مورث است. بر اساس قاعدۀ ذکرشده در مرگهای مجهولالزمان رابطه ارثبری منتفی است. حکم مذکور در حقوق فرانسه از یک سو و حقوق ایران از سوی دیگر، دارای اسثتنائاتی است. در حقوق ایران، حکم مذکور در دو فرض هدم و غرق شامل استثنا شده است. بر اساس قول مشهور میان فقها از این استثنا باید تفسیر مضیق صورت گیرد، لذا امکان تسری آن به مرگهای مجهولالزمان ناشی از تصرفات رانندگی، وجود ندارد. قانون مدنی نیز در ماده 873 از دیدگاه تفسیر مضیق تبعیت کرده است؛ اما بر اساس دیدگاه مشهور فقها، استثنای مذکور، قابلیت تسری به موارد مشابه را دارد. قائلین به تسری بر پایه برخی تحلیلها، عناوین مأخوذ در ادله تخصیص را فاقد موضوعیت دانستهاند؛ لذا بر پایه توسعه در مفهوم هدم، حکم مذکور را به موارد تصرفات رانندگی نیز تسری دادهاند. پژوهش حاضر به روش توصیفی - تحلیلی به نگارش درآمده، تا با تأمل در اخبار و لسان ادله، به کشف قراین و شواهد متفاوتی بر پایۀ توسعه در مفهوم هدم از یک سو و تکیه بر مناسبات خاص لفظی جهت کشف ملاک و تنقیح مناط پرداخته شود تا از آن رهگذر، تسری حکم به موارد مشابه از قبیل تصادفات رانندگی ممکن گردد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مرگهای مجهولالزمان؛ ارث در فرض هدم و غرق؛ «ماده 873 ق.م؛ «ارث در تصادفات رانندگی | ||
| مراجع | ||
سایت و نرمافزار
57. leader.ir 58. edalatsara.com 59. davoudabadi.ir (1403/4/13, 1403/4/17) 60. dadfaran.com (1403/4/15) 61. wikihoghoogh.net (1403/4/15) 62. نرمافزار گنجینه استفتائات قضایی، سؤال ۶۷۲، (معاونت آموزش قوه قضائیه). | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 408 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 295 |
||
