تعمیم احساسات ثابت در نظریۀ اعتباریات علامه به اقتضائات ذاتی اشیاء و ربط هستها به بایدها | ||
| آموزههای فلسفۀ اسلامی | ||
| مقاله 6، دوره 19، شماره 35، دی 1403، صفحه 131-152 اصل مقاله (2.84 M) | ||
| نوع مقاله: علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30513/ipd.2025.7188.1625 | ||
| نویسندگان | ||
| غلامعلی مقدم* 1؛ امیرحسن شریفی تربتی2 | ||
| 1استادیار، گروه فلسفۀ اسلامی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران. | ||
| 2دانشجوی کارشناسی ارشد فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران. | ||
| چکیده | ||
| مسئلۀ ارتباط اعتباریات با واقعیت و ربط هستها به بایدها از مهم ترین و مشکلترین مباحث علوم تحلیلی است. طرح و تبیین ادراکات اعتباری و نحوۀ پیدایش آنها، توسط علامه طباطبایی نقطۀ عطفی در این حوزه محسوب میشود. از طرفی، ابتنای اعتبارات بر ادراکات و احساسات انسانی در نظریۀ ایشان، منشأ طرح مسائل مناقشهآمیز در اطلاق و نسبیت این اعتبارات شده است. سؤال تحقیق این است که آیا میتوان با طرح پیوند میان اعتبارات و اقتضائات ذاتی اشیا، و تقویت مبنای علامه، تقریری از این بحث ارائه کرد که در مواجهه با اشکالات موفقیت بیشتری داشته باشد؟ به نظر میرسد حسب ظاهر تعبیر علامه، اگرچه اعتبارهایی چون وجوب و باید و خوبی و بدی برخاسته از نیازها و احساسات متغیر است، اما برخلاف برخی برداشتها، در نظر ایشان این امور، اعتبار محض و نسبی نبوده و ریشه در نیازها و ساختمان تکوینی انسان و احساسات ثابت او دارند. در این مقاله به روش تحلیلی به مسئلۀ اعتباریات از دیدگاه علامه و جهت پیوند آن با واقع پرداخته و با ارجاع منشأ اعتبار به اقتضائات ذاتی، تلاش شده است مبنای علامه مورد تأکید و تقویت قرار گیرد و ربط اعتبار به واقع و هست به باید بهنحو ذاتی تبیین گردد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| علامه طباطبایی؛ اعتباریات علامه؛ ربط باید به هست؛ نقد اعتباریات | ||
| مراجع | ||
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 285 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 173 |
||