سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی

مصاحبی محمدی, مریم, یعقوبیان, محمدحسن, صفایی‌پور, حامد. (1404). نقد نظریۀ ایمان‌گرایی محض کی‌یرکگارد در داستان ذبح اسماعیل بر اساس تحلیل شخصیت حضرت ابراهیم ناظر بر مؤلفه‌های تفکر نقادانه. , 22(42), 381-404. doi: 10.30513/qd.2025.7036.2552
مریم مصاحبی محمدی; محمدحسن یعقوبیان; حامد صفایی‌پور. "نقد نظریۀ ایمان‌گرایی محض کی‌یرکگارد در داستان ذبح اسماعیل بر اساس تحلیل شخصیت حضرت ابراهیم ناظر بر مؤلفه‌های تفکر نقادانه". , 22, 42, 1404, 381-404. doi: 10.30513/qd.2025.7036.2552
مصاحبی محمدی, مریم, یعقوبیان, محمدحسن, صفایی‌پور, حامد. (1404). 'نقد نظریۀ ایمان‌گرایی محض کی‌یرکگارد در داستان ذبح اسماعیل بر اساس تحلیل شخصیت حضرت ابراهیم ناظر بر مؤلفه‌های تفکر نقادانه', , 22(42), pp. 381-404. doi: 10.30513/qd.2025.7036.2552
مصاحبی محمدی, مریم, یعقوبیان, محمدحسن, صفایی‌پور, حامد. نقد نظریۀ ایمان‌گرایی محض کی‌یرکگارد در داستان ذبح اسماعیل بر اساس تحلیل شخصیت حضرت ابراهیم ناظر بر مؤلفه‌های تفکر نقادانه. , 1404; 22(42): 381-404. doi: 10.30513/qd.2025.7036.2552

نقد نظریۀ ایمان‌گرایی محض کی‌یرکگارد در داستان ذبح اسماعیل بر اساس تحلیل شخصیت حضرت ابراهیم ناظر بر مؤلفه‌های تفکر نقادانه

آموزه‌های قرآنی
مقاله 12، دوره 22، شماره 42، دی 1404، صفحه 381-404    اصل مقاله (1.21 M)
نوع مقاله: ترویجی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.30513/qd.2025.7036.2552
نویسندگان
مریم مصاحبی محمدی* 1؛ محمدحسن یعقوبیان2؛ حامد صفایی‌پور3
1دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد رشتۀ تفسیر قرآن کریم، گروه قرآن و حدیث، دانشگاه معارف قرآن و عترت، اصفهان، ایران.
2استادیار، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه شهید مطهری، تهران، ایران.
3دانش‌آموختۀ دکتری تخصصی فلسفۀ علم، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
چکیده
ریچارد پاول از اندیشمندان حوزۀ تفکر نقادانه برای ارزیابی صحیح تفکر از مؤلفه‌هایی به نام استانداردهای عقلانی استفاده می‌کند. برخی از این مؤلفه‌ها عبارت‌اند از: درستی، انصاف، وسعت نظر و منطقی بودن. پژوهش‌های‌ انجام‌شده در آموزه‌های قرآنی و دین اسلام نیز بر تفکر صحیح و استدلال‌ورزی دقیق برای برخورداری از ایمان راستین تأکید می‌کنند. اما برخی اندیشمندان ایمان‌گرا همچون کی‌یرکگارد معتقدند که بعضی آموزه‌های دینی مانند ماجرای حضرت ابراهیم و ذبح فرزندش، بر اساس ایمان‌گرایی محض است و اندیشیدن در آن راه ندارد. پژوهش حاضر درصدد نقد نظریۀ ایمان‌گرایی کی‌یرکگارد در این داستان بر اساس بازشناسی شخصیت و شیوۀ تبلیغ حضرت ابراهیم، ناظر بر مؤلفه‌های تفکر نقادانه است. یافته‌های این پژوهش که به روش توصیفی - تحلیلی نگارش شده است، وجود مؤلفه‌های تفکر نقادانه در شیوۀ تبلیغ حضرت ابراهیم و برخورداری ایشان از ذهن متفکر نقاد را اثبات کرده است و نظریۀ ایمان‌گرایی محض کی‌یرکگارد را در داستان ذبح اسماعیل نفی می‌کند. همچنین برخلاف ظاهر داستان، مبانی عقلی و منطقی را در تصمیم حضرت ابراهیم نشان می‌دهد.
کلیدواژه‌ها
تفکر نقادانه؛ استانداردهای عقلانی؛ حضرت ابراهیم؛ ایمان‌گرایی؛ ذبح اسماعیل
مراجع
قرآن کریم.

  1. پاول،ریچارد؛ الدر، لیندا. (1392ش). تفکر نقاد، (ترجمۀ اکبر سلطانی و مریم آقازاده). تهران: شهرتاش.
  2. پترسون، مایکل و همکاران. (1389ش). عقل و اعتقاد دینی، (ترجمۀ احمد نراقی و مریم سلطانی). تهران: طرح نو.
  3. جوادی، سیده زهره. (1390ش). مقایسۀ مفهوم و مؤلفه‌های تفکر انتقادی از دیدگاه متفکران غربی با مفهوم تفکر در قرآن و دلالت‌های تربیتی این دو در حوزۀ تربیت دینی. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد (استاد راهنما: بابک شمشیری). دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی. دانشگاه شیراز.
  4. سبحانی، جعفر. (1372ش). فروغ ابدیت. قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
  5. سخنور، محمدداود. (1389ش). نقش عقل در معرفت دینی از دیدگاه غزالی و کی‌یرکگور. قم: بوستان کتاب.
  6. سلیمانی اردستانی، عبدالرحیم. (1384ش). خردورزی در ماجرای ذبح فرزند توسط ابراهیم خلیل. نشریه انجمن معارف اسلامی، ش( 2)، ص69-82.
  7. طباطبایی، سید محمدحسین. (1374ش). تفسیر المیزان، (ترجمۀ سید محمدباقر موسوی همدانی). قم: جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم.
  8. علیرضایی، مرضیه. (1395ش). جایگاه عقل و ایمان در ماجرای ذبح اسماعیل(ع)». دین و دنیای معاصر، 3(1)،
  9. 71-84.
  10. قاضی مرادی، حسن. (1393ش). درآمدی بر تفکر انتقادی. تهران: اختران.
  11. کی یرکگارد، سورن. (1374ش). ترس و لرز، (ترجمۀ سید محسن فاطمی). تهران: انتشارات نور.
  12. محمدی پویا، فرامرز؛ صالحی، اکبر. (1393ش). تحلیل محتوای قرآن کریم بر اساس مفهوم انتقادی. علوم تربیتی از دیدگاه اسلام، 2(3)، 25-50. https://doi.org/10.30497/edus.2015.57480
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 153
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 148