مطالعۀ جرمشناختی جنایات بینالمللی در پرتو نظریۀ اَشکال اجتماعی | ||
| آموزههای حقوق کیفری | ||
| مقاله 8، دوره 22، شماره 29، اردیبهشت 1404، صفحه 273-306 اصل مقاله (1.11 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30513/cld.2026.7704.2205 | ||
| نویسنده | ||
| محمد فرجی* | ||
| استادیار، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| جنایات بینالمللی با وجود اینکه امروزه یکی از مسائل اصلی جامعۀ بشریاند، به دلایل قابل توضیحی کمتر موضوع مطالعۀ جرمشناختی بوده اند. موضوع این مقاله ارائۀ تحلیلی جرمشناختی برای این جنایات است. بهلحاظِ روششناختی، این تحلیل بر نظریۀ اَشکال اجتماعی گئورگ زیمل، جامعهشناس آلمانی، بنیان یافته، چندانکه شکلهای معاشرت و ستیزه و مواد تشکیلدهندۀ آنها با ملاحظۀ زمینههای روانشناختی و تاریخی به شکلی نظریهمند تبیین شدهاند. نتیجه آنکه این چارچوب نظری بنیانی تحلیلی را برای توضیح چرایی پدیداری مخاصمات بینالمللی پدیده آورده است. مفهوم اساسیِ برآمده از این تحلیل، شکلگیری جهان ذهنیِ برتر دانستن «خود» به دلایل تاریخی، ملی و نژادی یا دینی و مذهبی است که به فروتر دانستنِ «دیگری» و در نتیجه، پدیداری جهان عینیِ عدم تساهل و در پی، اقدام به نفی و حذف و تعدی به سرزمین، هویت و تمامیت جسمانی و روانی دیگری و ارتکاب جنایات بینالمللی منتهی میگردد. نهایت آنکه، این چارچوب نظری چگونگیِ پدیداریِ، برای نمونه، جنایات ارتکابیافته در جنگهای جهانی و یوگوسلاوی سابق را توضیح میدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اشکال اجتماعی؛ معاشرت؛ ستیزه؛ جنایات بینالمللی | ||
| مراجع | ||
|
الف. منابع فارسی اتچیسون، اندی. «فصل نخست: نظریۀ جرمشناختی و جنایات بینالمللی»، (برگردان امیر ایرانی). در: ایلیاس بانتکاس و امانوئلا میلوناکی. (۱۳۹۷ش). رویکردهای جرمشناسی به حقوق بینالمللی کیفری، (برگردان گروهی از پژوهشگران علوم جنایی، به کوشش حمیدرضا نیکوکار). تهران: بنیاد حقوقی میزان. انجمن کلیمیان تهران، تورات، سِفر پیدایش. بانتکاس، ایلیاس. «فصل مقدماتی: جرمشناسی میانرشتهای حقوق بینالمللی کیفری»، (برگردان روحالدین کردعلیوند و حسین آقایی جنتمکان). در: ایلیاس بانتکاس و امانوئلا میلوناکی. (۱۳۹۷ش). رویکردهای جرمشناسی به حقوق بینالمللی کیفری، (برگردان گروهی از پژوهشگران علوم جنایی، به کوشش حمیدرضا نیکوکار). تهران: بنیاد حقوقی میزان. جهانبگلو، رامین. (۱۳۷۴ش). مدرنیته، دموکراسی و روشنفکران، (چاپ اول). تهران: مرکز. دیوید فردریش. «فصل دوم: بهسوی جرمشناسی جنایات بینالمللی: ارائۀ چارچوب مفهومی و مبنایی»، در: آلت سمولرز و رولف هاومن. (۱۳۹۶). در: جرمشناسی فراملی؛ بهسوی جرمشناسی جنایات بینالمللی، (به کوشش حمیدرضا نیکوکار، چاپ اول). تهران: میزان. رضویفرد، بهزاد. (۱۳۹۴ش). حقوق بینالملل کیفری، (چاپ دوم). تهران: بنیان حقوقی میزان. رضویفرد، بهزاد. (۱۴۰۴ش)، جرمشناسی جرایم و جنایات بینالمللی. تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرمشناسی، 2(3)، زیمل، گئورگ. (۱۴۰۳، در اصل ۱۹۷۱ م). دربارۀ فردیت و فرمهای اجتماعی، (گزینش و مقدمه از دونالد لوین، ترجمۀ شهناز مسمیپرست، چاپ پنجم). تهران: ثالث. ضیایی بیگدلی، محمدرضا. (۱۴۰۱ش). حقوق بینالملل بشردوستانه، (چاپ ششم). تهران: گنج دانش. فلک، دیتر. (۱۳۹۵ش). حقوق بشردوستانه در مخاصمات مسلحانه، (به اهتمام و ویرایش سید قاسم زمانی و نادر ساعد، چاپ چهارم). تهران: مؤسسۀ مطالعات و پژوهشهای حقوقی شهر دانش. قورچی بیگی، مجید. «جرمشناسی جرایم دولتی و غفلت جرمشناسی»، ص. ۹۲۹ در: علیحسین نجفی ابرندآبادی (زیر نظر). (۱۳۹۷ش). دایرةالمعارف علوم جنایی حقوقی، (کتاب سوم). تهران: بنیاد حقوقی میزان. کانت، ایمانوئل. (۱۴۰۴ش). صلح پایدار، (ترجمۀ محمد صبوری، چاپ دوم). تهران: کتاب پارسه. کرایب، یان. (۱۳۹۹ش). نظریۀ اجتماعی کلاسیک، مقدمهای بر اندیشۀ مارکس، وبر، دورکهیم، زیمل، (ترجمۀ شهناز مسمیپرست، چاپ چهاردهم). تهران: نشر آگه. نجفی ابرندآبادی، علیحسین. «جنایات بینالمللی و جرمشناسی». دیباچه در: آلت سمولرز و رولف هاومن. (۱۳۹۶ش). جرمشناسی فراملی؛ بهسوی جرمشناسی جنایات بینالمللی، (به کوشش حمیدرضا نیکوکار، چاپ اول). تهران: میزان. ب. منابع آلمانی
Bergmann, Jörg. (2011). Von der Wechselwirkung zur Interaktion – Georg Simmel und die Mikrosoziologie heute. Georg Simmels große «Soziologie»: Eine kritische Sichtung nach hundert Jahren, edited by Hartmann Tyrell, Otthein Rammstedt and Ingo Meyer, Bielefeld: transcript Verlag. Zugriff am 1. September 2025. https://www.uni-bielefeld.de/fakultaeten/soziologie/fakultaet/person
Aydın-Aitchison, Andy. (2014). Criminological Theory and International Crimes: Examining the Potential, (Ilias Bantekas & Emmanouela Mylonaki (eds)). Criminological Approaches to International Criminal Law (Cambridge University Press ), pp. 22-49, Edinburgh School of Law Research Paper No. 2018/10, Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=3157568 or http://dx.doi.org/10.2139/ ssrn.3157568 ت. منابع فرانسوی Julian Damon, (2005). La pensée de... Georg Simmel (1858-1918), Informations sociales, n° 123(3). https://shs.cairn.info/revue-informations-sociales-2005-3-page-111?lang=fr. https://doi.org/10.3917/inso.123.0111. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 185 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 142 |
||
